กรมการค้าภายในเดินหน้าส่งเสริมตลาดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากพื้นที่ปลอดการเผา เชื่อมโยงผลผลิตจากเกษตรกรเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมอาหารสัตว์โดยตรง ผ่านการลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างโรงงานอาหารสัตว์และสถาบันเกษตรกร 5 คู่ความร่วมมือ ตั้งเป้ารับซื้อผลผลิตนำร่องรวม 7,400 ตันในปีแรก ครอบคลุมเกษตรกรกว่า 8,700 ราย
เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เป็นสักขีพยานในพิธีลงนาม MOU เพื่อเชื่อมโยงการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากพื้นที่ปลอดการเผาเข้าสู่โรงงานอาหารสัตว์ โดยมุ่งสร้างระบบการผลิตที่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่แปลงเพาะปลูกจนถึงโรงงาน
นายวิทยากรกล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็นอีกก้าวในการยกระดับระบบการผลิตและการตลาดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ของไทยให้สอดคล้องกับทิศทางการค้าสมัยใหม่ โดยเฉพาะตลาดต่างประเทศที่ให้ความสำคัญกับ Traceability มากขึ้น ทั้งในด้านแหล่งที่มาของวัตถุดิบ วิธีการผลิต และกระบวนการตลอดห่วงโซ่อุปทาน
“ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ สิ่งที่เราทำร่วมกันวันนี้จึงเป็นการดูแลวัตถุดิบตั้งแต่ต้นทาง ตั้งแต่กระบวนการผลิตไปจนถึงสินค้าที่เข้าสู่ตลาดและการส่งออก เพื่อให้สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้อย่างชัดเจน”
สำหรับการรับซื้อระยะแรก ตั้งเป้าหมายประมาณ 7,400 ตัน ครอบคลุมเกษตรกรกว่า 8,700 ราย โดยผลผลิตจากพื้นที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับ ราคาสูงกว่าราคาตลาด 0.05 บาทต่อกิโลกรัม พร้อมจัดช่องทาง Fast Track เพื่ออำนวยความสะดวกในการรับซื้อ
กรมการค้าภายในระบุว่า การแก้ปัญหาการเผาในพื้นที่เกษตรจำเป็นต้องสร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจควบคู่กับมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม จึงนำกลไกตลาดมาเชื่อมโยงผลผลิตจากพื้นที่ปลอดการเผาเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมโดยตรง
แนวทางสำคัญของโครงการคือ “ตลาดนำ – ตรวจสอบได้ – ลดการเผา” โดยการสร้างตลาดรองรับตั้งแต่ต้นทางจะช่วยสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนวิธีการผลิต ขณะที่ระบบ Traceability จะช่วยติดตามแหล่งที่มาและกระบวนการผลิตตลอดห่วงโซ่อุปทาน และนำไปสู่เป้าหมายในการลดการเผา ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และลดปัญหาฝุ่น PM2.5
ด้านนายอมรชัย คารว์ กรรมการบริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด กล่าวว่า บริษัทต้องการสนับสนุนการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานจากพื้นที่ปลอดการเผา เนื่องจากข้าวโพดเป็นวัตถุดิบหลักที่มีสัดส่วนประมาณ 40% ของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตอาหารสัตว์ และหากการดำเนินงานมีความต่อเนื่องและยั่งยืน บริษัทมีความพร้อมที่จะพิจารณาเพิ่มปริมาณการรับซื้อในอนาคต
นางลออ ชูช่วย ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรตากฟ้า จังหวัดนครสวรรค์ กล่าวว่า ความร่วมมือดังกล่าวช่วยให้เกษตรกรมีแหล่งรับซื้อที่แน่นอนและได้รับราคาที่เป็นธรรม พร้อมมีแผนขยายความร่วมมือไปยังเกษตรกรในพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อเพิ่มปริมาณข้าวโพดคุณภาพเข้าสู่โรงงานอาหารสัตว์อย่างต่อเนื่อง
5 คู่ความร่วมมือภายใต้ MOU ประกอบด้วย
- บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด – สหกรณ์นิคมแม่สอด จำกัด
- บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด – สหกรณ์การเกษตรตากฟ้า จำกัด
- บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด – สหกรณ์การเกษตรนาน้อย จำกัด
- บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด – สหกรณ์การเกษตรบ้านตาก จำกัด
- บริษัท ก้าวหน้าอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ จำกัด – สหกรณ์การเกษตรทุ่งศรีอุดม จำกัด
การดำเนินงานเป็นไปตามมติคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (นบขพ.) เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2568 ซึ่งมอบหมายให้กรมการค้าภายใน กรมส่งเสริมการเกษตร และกรมส่งเสริมสหกรณ์ ร่วมกันส่งเสริมให้สหกรณ์รับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรในพื้นที่ปลอดการเผา รวมถึงสนับสนุนการจัดทำ MOU ระหว่างโรงงานอาหารสัตว์กับเกษตรกร เพื่อสร้างกลไกตลาดที่เชื่อมโยงตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ
กรมการค้าภายในระบุว่า ความร่วมมือครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเพียงเพิ่มช่องทางการตลาดให้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ แต่เป็นการวางระบบการผลิตตั้งแต่ต้นทาง โดยใช้กลไกตลาดเป็นแรงจูงใจ ควบคู่กับระบบตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อยกระดับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ของไทยให้ตอบโจทย์ทั้งด้านเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และกติกาการค้าในอนาคต