ยักษ์ใหญ่แซลมอนยุโรปหันใช้โปรตีนไก่ ลดพึ่งพาปลาป่น รับมือต้นทุนอาหารพุ่ง

ผู้ผลิตปลาแซลมอนรายใหญ่ของยุโรปเร่งปรับสูตรอาหารสัตว์น้ำ หันใช้ผลิตภัณฑ์พลอยได้จากอุตสาหกรรมสัตว์ปีกเป็นแหล่งโปรตีนทางเลือก หลังราคาปลาป่นปรับตัวสูงขึ้นเกือบเท่าตัวในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา หวังลดต้นทุนการผลิต ใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด และลดแรงกดดันต่อทรัพยากรปลาธรรมชาติ ท่ามกลางคำถามเรื่องความยั่งยืน ความปลอดภัย และการยอมรับของผู้บริโภค

อุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงปลาแซลมอนในยุโรปกำลังปรับเปลี่ยนแนวทางการจัดหาวัตถุดิบอาหารสัตว์ โดยผู้ผลิตรายใหญ่หลายแห่งเริ่มนำผลิตภัณฑ์พลอยได้จากอุตสาหกรรมสัตว์ปีกมาใช้เป็นส่วนประกอบอาหารปลา เพื่อลดการพึ่งพาปลาป่นซึ่งมีราคาสูงขึ้นและเผชิญข้อจำกัดด้านปริมาณวัตถุดิบจากการประมงธรรมชาติ

รายงานของ Financial Times ที่เผยแพร่ในเดือนตุลาคม 2569 ระบุว่า บริษัท Lerøy Seafood Group และ Grieg Seafood เป็นหนึ่งในผู้ผลิตที่เริ่มนำวัตถุดิบจากสัตว์ปีกมาใช้ ขณะที่ SalMar เริ่มทดลองใช้อาหารสูตรดังกล่าว และ Mowi กำลังเตรียมพิจารณาการนำไปใช้ในฟาร์มของบริษัทในนอร์เวย์และสกอตแลนด์ด้วย

ปลาป่นแพง ดันอุตสาหกรรมหาโปรตีนทางเลือก

ปัจจัยสำคัญที่ผลักดันการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้คือต้นทุนอาหารสัตว์ ซึ่งเป็นหนึ่งในต้นทุนหลักของธุรกิจเพาะเลี้ยงปลาแซลมอน โดยราคาปลาป่น ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนสำคัญในอาหารสัตว์น้ำ เพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ตามรายงานข่าวที่อ้างถึงสถานการณ์ตลาดโลก

แรงกดดันมาจากหลายปัจจัย ทั้งข้อจำกัดด้านทรัพยากรปลาธรรมชาติ ผลกระทบจากปรากฏการณ์เอลนีโญที่กระทบการจับปลากะตักในเปรู และความต้องการวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่เพิ่มขึ้นจากตลาดจีน ส่งผลให้ผู้ผลิตต้องเร่งหาแหล่งโปรตีนอื่นที่มีราคาแข่งขันได้และมีปริมาณเพียงพอสำหรับการผลิตในระยะยาว

เมื่อเปรียบเทียบด้านราคา วัตถุดิบโปรตีนจากสัตว์ปีกมีต้นทุนต่อตันต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของปลาป่นตามข้อมูลที่รายงาน จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับผู้ผลิตที่ต้องการบริหารต้นทุน พร้อมรักษาประสิทธิภาพการเลี้ยงและคุณภาพผลผลิต

Lerøy นำร่องใช้ผลิตภัณฑ์พลอยได้จากไก่

Lerøy Seafood Group ผู้ผลิตอาหารทะเลรายใหญ่ของนอร์เวย์ เริ่มดำเนินโครงการใช้ผลิตภัณฑ์พลอยได้จากสัตว์ปีกในอาหารปลา โดยร่วมมือกับ EWOS ซึ่งเป็นผู้จัดหาอาหารสัตว์ในเครือ Cargill ตั้งแต่ปี 2568 และได้ขยายการใช้วัตถุดิบดังกล่าวไปยังฟาร์มปลาแซลมอนในทะเลทั้งหมดของบริษัทตามรายงานล่าสุด

บริษัทระบุว่า วัตถุดิบที่นำมาใช้มาจากสัตว์ปีกที่ผลิตเพื่อการบริโภคของมนุษย์ โดยนำส่วนที่ไม่ได้ใช้เป็นอาหารมนุษย์มาแปรรูปเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ ช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับทรัพยากรที่เหลือจากกระบวนการผลิต และลดการพึ่งพาวัตถุดิบอาหารสัตว์แบบดั้งเดิม

ข้อมูลด้านความยั่งยืนของ Lerøy ระบุว่า บริษัทเริ่มนำผลิตภัณฑ์พลอยได้จากสัตว์ปีกมาใช้ในอาหารปลาในฤดูใบไม้ผลิปี 2568 โดยมีเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการผลิตอาหารสัตว์ และเพิ่มความหลากหลายของแหล่งวัตถุดิบ ทั้งนี้ บริษัทต้องควบคุมคุณภาพและติดตามแหล่งที่มาของวัตถุดิบตลอดห่วงโซ่อุปทาน

ขณะเดียวกัน Grieg Seafood เริ่มใช้เนื้อป่นและน้ำมันจากสัตว์ปีกในอาหารปลาเมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 ส่วน SalMar เริ่มทดลองใช้อาหารที่มีส่วนประกอบจากสัตว์ปีกในเดือนมีนาคมปีเดียวกัน สะท้อนว่าการใช้โปรตีนทางเลือกกำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรมแซลมอนของยุโรป

เศรษฐกิจหมุนเวียนเชื่อมโยงธุรกิจไก่และปลา

การนำผลิตภัณฑ์พลอยได้จากสัตว์ปีกมาใช้ในอาหารปลาเป็นตัวอย่างของแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่มุ่งใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า โดยเชื่อมโยงอุตสาหกรรมสัตว์ปีกเข้ากับอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

แทนที่จะปล่อยให้ส่วนประกอบบางชนิดจากกระบวนการแปรรูปสัตว์ปีกมีมูลค่าทางเศรษฐกิจต่ำ วัตถุดิบเหล่านี้สามารถผ่านกระบวนการแปรรูปเพื่อผลิตเป็นแหล่งโปรตีนสำหรับอาหารสัตว์ ช่วยเพิ่มช่องทางสร้างรายได้ให้กับห่วงโซ่อุปทานสัตว์ปีก และเพิ่มทางเลือกในการจัดหาวัตถุดิบให้ผู้ผลิตอาหารสัตว์น้ำ

อย่างไรก็ตาม ประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมต้องประเมินจากวงจรชีวิตของวัตถุดิบทั้งหมด ตั้งแต่การแปรรูป การขนส่ง การใช้พลังงาน ไปจนถึงผลกระทบจากการผลิต ไม่ควรสรุปว่าการใช้ผลิตภัณฑ์พลอยได้จากสัตว์ปีกจะลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้เท่ากันในทุกกรณี

ความปลอดภัยและการยอมรับของผู้บริโภคยังเป็นโจทย์สำคัญ

แม้จะมีข้อได้เปรียบด้านต้นทุนและการใช้ทรัพยากร แต่การนำวัตถุดิบจากสัตว์ปีกมาใช้ในอาหารปลาแซลมอนยังเผชิญความท้าทายด้านการสื่อสารกับผู้บริโภค โดยเฉพาะในตลาดยุโรปที่ผู้บริโภคบางส่วนและผู้ค้าปลีกบางรายมีข้อกำหนดเกี่ยวกับแหล่งโปรตีนในอาหารปลา

ประเด็นสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่การนำเศษไก่มาให้ปลากินโดยตรง แต่เป็นการใช้วัตถุดิบพลอยได้จากสัตว์ปีกที่ผ่านการแปรรูปและการควบคุมตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง โดยต้องคำนึงถึงความปลอดภัย คุณค่าทางโภชนาการ สุขภาพปลา และคุณภาพของผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้าย

สำหรับอุตสาหกรรมสัตว์ปีก การเปลี่ยนแปลงนี้อาจเปิดโอกาสให้ผลิตภัณฑ์พลอยได้มีตลาดรองรับเพิ่มขึ้น ขณะที่ผู้ผลิตอาหารสัตว์น้ำสามารถกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาวัตถุดิบชนิดเดียวมากเกินไป

ท่ามกลางต้นทุนวัตถุดิบที่ผันผวน การใช้โปรตีนทางเลือกจึงมีแนวโน้มเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในอนาคต โดยความสำเร็จจะขึ้นอยู่กับความสามารถในการควบคุมต้นทุน รักษามาตรฐานความปลอดภัย และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคควบคู่กันไป

https://www.ft.com/content/8f1e2cc9-4e2a-48f0-9750-251585e345d3?syn-25a6b1a6=1