Trước diễn biến phức tạp của dịch cúm gia cầm với 28 ổ dịch được ghi nhận từ đầu năm 2026, Cục Chăn nuôi và Thú y đã ban hành Văn bản số 2001/CNTY-DT, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan diện rộng và hạn chế tối đa khả năng lây sang người.
Dịch cúm gia cầm gia tăng tại nhiều địa phương
Theo Hệ thống thông tin quản lý dịch bệnh động vật (VAHIS), từ đầu năm 2026 đến nay cả nước đã ghi nhận 28 ổ dịch cúm gia cầm tại 27 xã thuộc 11 tỉnh, thành phố, buộc phải tiêu hủy hơn 162.300 con gia cầm. Hiện vẫn còn 6 tỉnh gồm Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Điện Biên và An Giang có ổ dịch chưa qua 21 ngày.
Các cơ quan chuyên môn nhận định nguy cơ dịch bệnh tiếp tục gia tăng trong thời gian tới khi số ổ dịch cao hơn cùng kỳ năm 2025. Kết quả giám sát chủ động cũng phát hiện vi rút cúm A lưu hành tại nhiều địa phương, trong đó có các chủng A/H5, N1 và N6 tiềm ẩn nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, tỷ lệ tiêm phòng chưa đồng đều giữa các địa phương, chăn nuôi nhỏ lẻ còn phổ biến, thời tiết diễn biến bất thường cùng hoạt động vận chuyển, giết mổ và buôn bán gia cầm thường xuyên là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh.
Tăng cường tiêm phòng, giám sát và xử lý ổ dịch
Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu các địa phương huy động tối đa nguồn lực để xử lý dứt điểm các ổ dịch hiện có, tổ chức công bố dịch kịp thời, khoanh vùng, tiêu hủy gia cầm mắc bệnh và thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng theo đúng quy định.
Các hành vi giấu dịch, buôn bán hoặc giết mổ gia cầm mắc bệnh phải được xử lý nghiêm.
Đồng thời, các địa phương cần rà soát tổng đàn gia cầm, đặc biệt là đàn nuôi nhỏ lẻ, đàn mới phát sinh hoặc chưa được tiêm phòng đầy đủ; tổ chức tiêm vắc xin cúm gia cầm với tỷ lệ đạt trên 80% tổng đàn thuộc diện tiêm.
Công tác giám sát dịch bệnh cũng được yêu cầu tăng cường tại các ổ dịch, vùng nguy cơ cao, chợ buôn bán gia cầm sống, cơ sở giết mổ và các đàn gia cầm có biểu hiện bất thường.
Đối với các mẫu dương tính với vi rút cúm gia cầm, nhất là chủng A/H5, các địa phương cần phối hợp với cơ quan chuyên môn để xác định subtype, giải trình tự gen khi cần thiết nhằm phục vụ điều tra dịch tễ và chỉ đạo phòng chống dịch hiệu quả.
Khi phát hiện ổ dịch trên đàn vật nuôi, cơ quan thú y phải thông báo kịp thời cho ngành y tế để phối hợp giám sát, truyền thông nguy cơ và triển khai các biện pháp phòng ngừa lây truyền sang người theo cách tiếp cận Một Sức khỏe (One Health).
Siết chặt kiểm soát vận chuyển, đẩy mạnh truyền thông phòng dịch
Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển, giết mổ và buôn bán gia cầm, đặc biệt đối với gia cầm không rõ nguồn gốc hoặc nhập lậu qua biên giới. Các trường hợp vi phạm quy định về thú y và an toàn thực phẩm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Song song với đó, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người chăn nuôi và cộng đồng về mức độ nguy hiểm của dịch cúm gia cầm, trách nhiệm khai báo dịch bệnh, không bán chạy gia cầm mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh, thực hiện vệ sinh tiêu độc khử trùng thường xuyên và chỉ sử dụng sản phẩm gia cầm có nguồn gốc rõ ràng.
Các địa phương cũng được yêu cầu khẩn trương rà soát, xây dựng và triển khai kế hoạch phòng, chống dịch bệnh theo Kế hoạch quốc gia phòng, chống các bệnh cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2026 – 2030; đồng thời bảo đảm đầy đủ nguồn lực về kinh phí, nhân lực, vật tư, hóa chất và vắc xin phục vụ công tác phòng chống dịch.
Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc tại những địa bàn có nguy cơ cao nhằm kịp thời chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch cúm gia cầm trên phạm vi cả nước.