Trong khoảng một năm trở lại đây, Gia Lai đã phê duyệt hàng chục dự án trang trại chăn nuôi heo với quy mô vốn từ vài chục đến hơn 200 tỷ đồng. Dù địa phương vẫn còn dư địa phát triển, nhưng xu hướng hiện nay là siết chặt tiêu chí, đặc biệt về môi trường và năng lực nhà đầu tư.
Làn sóng dự án chăn nuôi quy mô lớn
Theo Sở Tài chính tỉnh Gia Lai, năm 2025 toàn tỉnh thu hút 192 dự án đầu tư, vượt hơn 16% kế hoạch đề ra. Trong đó, lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản ghi nhận 50 dự án, với tổng vốn hơn 6.685 tỷ đồng.
Đáng chú ý, các dự án chăn nuôi chiếm ưu thế rõ rệt, với 41 dự án và tổng vốn đầu tư hơn 4.800 tỷ đồng. Phần lớn các dự án được phê duyệt từ giữa năm 2025 trở đi, cho thấy xu hướng tăng tốc mạnh mẽ trong lĩnh vực này.
Quy mô đầu tư khá đa dạng, từ dự án nhỏ khoảng 32 tỷ đồng đến các dự án lớn lên tới 240 tỷ đồng. Bước sang đầu năm 2026, đà tăng vẫn tiếp diễn khi chỉ trong thời gian ngắn đầu tháng 2, tỉnh đã thu hút thêm nhiều dự án mới, phần lớn vẫn thuộc lĩnh vực chăn nuôi heo.
Các dự án quy mô lớn có thể đạt tới hàng chục nghìn con mỗi lứa, hướng đến mô hình sản xuất công nghiệp, khép kín.
Siết chặt yêu cầu môi trường và công nghệ
Song song với việc thu hút đầu tư, Gia Lai cũng đặt ra các điều kiện nghiêm ngặt về môi trường. Theo quy định, các dự án phải đảm bảo hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn Cột A trước khi xả thải.
Trường hợp không đáp ứng yêu cầu, nhà đầu tư buộc phải nâng cấp công nghệ hoặc trả lại dự án. Đây được xem là “hàng rào kỹ thuật” nhằm hạn chế rủi ro ô nhiễm – vấn đề đang gây nhiều lo ngại tại các vùng chăn nuôi tập trung.
Ngoài ra, các trang trại phải đảm bảo khoảng cách an toàn với khu dân cư (khoảng 1,5 km), đồng thời áp dụng mô hình chăn nuôi hiện đại để kiểm soát dịch bệnh và chất thải.
Đáng chú ý, lãnh đạo tỉnh yêu cầu tiêu chuẩn môi trường ở mức cao (Cột A), thay vì mức phổ biến hơn là Cột B, cho thấy quan điểm phát triển đi kèm kiểm soát chặt chẽ tác động môi trường.
Từ khuyến khích đầu tư đến chọn lọc nhà đầu tư
Thực tế cho thấy, dịch tả lợn châu Phi trong năm 2025 đã bộc lộ rõ hạn chế của chăn nuôi nhỏ lẻ. Dịch bệnh chủ yếu xảy ra tại các hộ dân, trong khi các trang trại quy mô lớn gần như không bị ảnh hưởng.
Từ đó, Gia Lai định hướng phát triển các vùng chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao, đồng thời xây dựng vùng nguyên liệu quy mô lớn phục vụ chế biến sâu.
Trong năm 2026, tỉnh dự kiến phát triển 7 vùng chăn nuôi tập trung, đồng thời kêu gọi các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm tham gia đầu tư.
Tuy nhiên, chính sách cũng đang chuyển từ “mở cửa” sang “chọn lọc”. Tỉnh ưu tiên các dự án quy mô lớn, bài bản, hạn chế dần các dự án nhỏ lẻ do khó kiểm soát môi trường và dễ phát sinh khiếu nại từ người dân.
Theo lãnh đạo tỉnh, trong thời gian tới có thể tạm dừng cấp mới các dự án nhỏ, chỉ xem xét các dự án đã hoàn tất thủ tục đất đai hoặc đến từ các tập đoàn lớn.
Hướng tới chăn nuôi công nghiệp, tuần hoàn
Gia Lai xác định phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, trong đó chăn nuôi cần chuyển sang mô hình trang trại quy mô lớn, vận hành theo chuỗi và áp dụng kinh tế tuần hoàn.
Dù không phủ nhận vai trò của chăn nuôi nhỏ lẻ, nhưng tỉnh cho rằng việc kiểm soát dịch bệnh và môi trường trong mô hình này là rất khó khăn.
Do đó, định hướng dài hạn là giảm dần chăn nuôi nhỏ lẻ, tăng tỷ trọng chăn nuôi tập trung, qua đó đảm bảo an toàn dịch bệnh, nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm áp lực môi trường.