Từng là mặt hàng “xa xỉ” với mức giá kỷ lục vào năm ngoái, giá trứng tại Mỹ hiện đang lao dốc không phanh.
Dù người tiêu dùng hưởng lợi, song các trang trại gia cầm lại rơi vào cuộc khủng hoảng mới khi nguồn cung dư thừa đẩy giá bán buôn xuống dưới mức giá vốn.
Từ “bão giá” đến kịch bản dư thừa
Theo số liệu mới nhất từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), giá trứng trung bình hiện chỉ còn 2,58 USD/tá, giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm trước.
Sau đợt càn quét của dịch cúm gia cầm khiến 50 triệu con gà chết vào mùa đông năm ngoái, các trang trại đã nỗ lực tái đàn thần tốc dưới sự hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp Mỹ.
Tuy nhiên, sự phục hồi này diễn ra nhanh đến mức cung vượt xa cầu. Bà Emily Metz, Chủ tịch American Egg Board, chua chát nhận định: “Người nông dân Mỹ dường như chỉ vừa bước ra khỏi cuộc khủng hoảng này để rơi ngay vào một cuộc khủng hoảng khác.”
Nghịch lý: Sản xuất càng nhiều, lỗ càng sâu
Dù không còn tình trạng gà chết hàng loạt, các chủ trang trại như ông Mike Puglisi lại đang đứng ngồi không yên. “Chúng tôi đang tạo ra nhiều trứng hơn mức thị trường cần,” ông Puglisi chia sẻ.
Bản toán kinh tế hiện tại đang chống lại người nông dân:
- Chi phí sản xuất: Khoảng 0,98 – 1,05 USD/tá (chưa tính phí đóng gói, vận chuyển đang leo thang).
- Giá bán buôn: Chỉ còn 0,92 USD/tá – mức thấp nhất trong 3 năm qua.
Điều này có nghĩa là với mỗi tá trứng bán ra, người nông dân đang phải “gồng lỗ” ít nhất vài cent. Với quy mô sản xuất 486 triệu quả trứng mỗi năm, doanh nghiệp của ông Puglisi đang rơi vào tình cảnh ngặt nghèo hơn cả lúc dịch bệnh bùng phát.
“Nếu tình trạng bán dưới giá vốn kéo dài, nhiều trang trại gia đình sẽ buộc phải đóng cửa. Khi số lượng nhà sản xuất giảm đi, kịch bản khan hiếm và bão giá trứng chắc chắn sẽ quay trở lại,” Phó giáo sư Jada Thompson từ Đại học Arkansas cảnh báo.
Thay đổi thói quen người tiêu dùng: Rào cản khó vượt
Một trong những nguyên nhân khiến lượng tồn kho tăng cao là do người tiêu dùng Mỹ đã dần từ bỏ thói quen ăn trứng khi giá mặt hàng này tăng vọt vào năm ngoái. Theo nhà kinh tế Michael Swanson từ Wells Fargo, việc kéo người dân quay lại với bàn ăn có trứng cần thời gian, dù giá đã rẻ hơn rất nhiều.
Để ổn định thị trường, nông dân Mỹ đang đặt kỳ vọng vào vaccine chống cúm gia cầm nhằm giảm thiểu rủi ro tái đàn. Tuy nhiên, đây vẫn là một bài toán hóc búa:
- Đầu tư: Bộ Nông nghiệp Mỹ đã chi 100 triệu USD cho nghiên cứu vaccine.
- Rào cản xuất khẩu: Nhiều quốc gia nhập khẩu gia cầm hiện vẫn chưa chấp nhận các sản phẩm đã qua tiêm chủng, đe dọa đến vị thế xuất khẩu của Mỹ.
Cuộc chiến với giá trứng tại Mỹ một lần nữa cho thấy sự mong manh của chuỗi cung ứng thực phẩm trước những biến động của dịch bệnh và tâm lý thị trường.