Ông Ngô Tiến Dũng, Tổng Giám đốc ADM Animal Nutrition Việt Nam và Campuchia, chia sẻ về những xu hướng, rủi ro và cơ hội đang định hình lại ngành thức ăn chăn nuôi đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam.
Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những thị trường chăn nuôi năng động bậc nhất châu Á. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nóng cũng kéo theo nhiều thách thức mới. Từ lộ trình ngưng sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi cho đến những lo ngại ngày càng gia tăng về chất lượng nguyên liệu, khả năng truy xuất nguồn gốc và nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc, các nhà sản xuất đang đứng trước áp lực phải tối ưu hóa quy trình hơn nữa trong một thị trường ngày càng khắt khe.
Đối với ADM Dinh dưỡng Vật nuôi Việt Nam và Campuchia, những chuyển dịch này đồng thời mở ra nhiều cơ hội lớn. Trong cuộc trao đổi với porciNews Asia và nutriNews Asia, Tổng Giám đốc Ngô Tiến Dũng đã phân tích triển vọng của ngành thức ăn chăn nuôi Việt Nam, vai trò của nền tảng dịch vụ SINCRO từ ADM, giá trị chiến lược của việc nội địa hóa sản xuất, cũng như lý do vì sao quản trị rủi ro độc tố nấm mốc đang trở thành ưu tiên cấp thiết đối với các nhà chăn nuôi trong khu vực.
Ông đánh giá thế nào về triển vọng hiện tại của thị trường dinh dưỡng vật nuôi và phụ gia thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sản xuất leo thang và thị hiếu người tiêu dùng đang thay đổi?
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia sản xuất thịt gia súc và gia cầm lớn nhất thế giới, đặc biệt là ở mảng chăn nuôi heo. Nếu tính Liên minh châu Âu (EU) là một khối thống nhất, Việt Nam đứng thứ sáu; còn nếu tính riêng lẻ từng quốc gia thành viên EU, Việt Nam đứng ở vị trí thứ năm. Thịt heo vẫn là nguồn thực phẩm phổ biến nhất tại Việt Nam và nhu cầu tiêu thụ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng.
Dẫu vậy, năm 2026 là một năm đầy thử thách. Chi phí nguyên liệu thô và cước vận tải đều tăng cao trong khi giá bán vật nuôi duy trì ở mức thấp. Tính đến tháng 7 vừa qua, phần lớn các doanh nghiệp sản xuất lớn đã phải điều chỉnh giảm giá thức ăn chăn nuôi nhằm chia sẻ khó khăn và hỗ trợ người chăn nuôi.
Bên cạnh đó, việc chấm dứt sử dụng kháng sinh phòng bệnh trong thức ăn chăn nuôi chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đúng vào thời điểm áp lực dịch bệnh gia tăng mạnh. Chỉ riêng trong nửa đầu năm, số ca bùng phát dịch tả heo châu Phi (ASF) đã tăng gần 60%.
Giữa bối cảnh logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu nhiều biến động, các doanh nghiệp trong khu vực đều mong muốn kiểm soát chặt chẽ hơn chuỗi cung ứng của mình. Việt Nam đang nổi lên như một “ngôi sao sáng” nhờ quy mô thị trường lớn và tốc độ tăng trưởng nhanh.
Nhìn rộng hơn, Việt Nam vẫn là một nền kinh tế đang phát triển và lĩnh vực nông nghiệp tại châu Á tiếp tục mở rộng. Đối với mảng phụ gia thức ăn chăn nuôi, các quy định ngày càng siết chặt của Chính phủ về nguồn gốc xuất xứ và chất lượng sản phẩm đang tạo ra lợi thế cho các nhà cung cấp quốc tế lớn, trong đó có ADM.
Ông có thể giới thiệu đôi nét về hệ thống Dịch vụ SINCRO của ADM?
SINCRO là một giải pháp dinh dưỡng toàn diện được thiết kế dành riêng cho các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi tại châu Á. ADM là một trong số ít tập đoàn sở hữu đầy đủ mọi mắt xích trọng yếu để hỗ trợ hoạt động sản xuất thức ăn chăn nuôi, bao gồm: hệ thống phòng thí nghiệm phân tích, cơ sở dữ liệu dinh dưỡng toàn cầu, bề dày kinh nghiệm sản xuất thức ăn chăn nuôi, mạng lưới trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) trên toàn thế giới cũng như tại Việt Nam, cùng các nhà máy sản xuất chất bổ sung cho gia súc và gia cầm.
Mục tiêu của chúng tôi là tích hợp tất cả các năng lực này thành một giải pháp trọn gói. Các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi luôn cần nguồn dữ liệu toàn diện và đáng tin cậy để xây dựng công thức khẩu phần ăn hiệu quả. Thay vì phải phụ thuộc vào các nguồn thông tin phân mảnh, họ có thể sử dụng ứng dụng của ADM để truy xuất dữ liệu chính xác về nguyên liệu và công thức phối trộn một cách nhanh chóng hơn. Điều này giúp họ tạo ra những sản phẩm thức ăn chăn nuôi chất lượng cao, đáp ứng tốt các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Đâu là những động lực chính thúc đẩy việc mở rộng Dịch vụ SINCRO tại Việt Nam, và ông nhìn thấy những cơ hội nào từ nền tảng này?
Mô hình này mang tính ứng dụng toàn cầu, đặc biệt phù hợp với thị trường châu Á. Các tập đoàn lớn thường có đủ tiềm lực để tự xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu sản xuất đồ sộ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) lại rất cần tiếp cận những bộ dữ liệu hoàn chỉnh hơn để làm bệ phóng tăng trưởng.
ADM đã sở hữu sẵn nguồn dữ liệu đó và chúng tôi mong muốn mang dịch vụ này đến để hỗ trợ nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ tại thị trường Việt Nam. Chúng tôi cung cấp giải pháp và sản phẩm xuyên suốt chuỗi giá trị sản xuất thức ăn chăn nuôi. Vì không hoạt động đơn lẻ nên các đối tác của ADM chính là những người đồng hành, cộng tác chứ không phải đối thủ cạnh tranh. Việc chia sẻ thông tin dinh dưỡng thông qua SINCRO là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của ADM nhằm thắt chặt quan hệ hợp tác tại Việt Nam và toàn khu vực.
Việc ADM nội địa hóa hoạt động sản xuất chất hấp phụ độc tố nấm mốc mang lại ý nghĩa như thế nào đối với chiến lược và năng lực của công ty tại Việt Nam?
Việc sản xuất chất hấp phụ độc tố nấm mốc ngay tại Việt Nam khẳng định chiến lược xây dựng năng lực sản xuất mang tính khu vực của ADM – đưa nhà máy đến gần khách hàng, nguồn nguyên liệu và nhu cầu thị trường hơn.
Nhờ sản xuất tại chỗ, ADM có thể rút ngắn thời gian giao hàng, tối ưu hóa hiệu quả chuỗi cung ứng và nâng cao khả năng đáp ứng linh hoạt, trong khi vẫn đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng toàn cầu đang được áp dụng trên toàn hệ thống của tập đoàn.
Năng lực này cũng tận dụng tối đa lợi thế từ nhà máy sản xuất premix hiện đại sẵn có của ADM tại Long Khánh (Đồng Nai), qua đó củng cố cam kết gắn bó lâu dài của chúng tôi trong việc phục vụ thị trường Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung.
Các nhà chăn nuôi và sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chính nào trong việc kiểm soát rủi ro độc tố nấm mốc, và phụ gia thức ăn chăn nuôi có thể giải quyết vấn đề này ra sao?
Theo số liệu công bố từ các hiệp hội chăn nuôi cũng như các tổ chức nông lâm nghiệp quốc tế, khoảng 95% nguyên liệu thô đã nhiễm độc tố nấm mốc ngay từ ngoài đồng ruộng do điều kiện khí hậu, quá trình vận chuyển và bảo quản.
Các nhà máy thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là các doanh nghiệp quy mô lớn, rất chú trọng đến vấn đề này nhưng không thể kiểm soát triệt để. Chúng ta không thể biết chính xác lô hàng nào bị nhiễm độc. Ngay cả trong cùng một xe tải hoặc một container, nồng độ độc tố cũng có thể chênh lệch rất lớn.
Chính vì vậy, các giải pháp quản trị độc tố nấm mốc cần được sử dụng liên tục, đóng vai trò như một “gói bảo hiểm” cho sức khỏe vật nuôi. Thời gian vận chuyển kéo dài càng làm tăng nguy cơ nhiễm nấm mốc, trong khi các hiện tượng thời tiết cực đoan như El Niño tiếp tục tạo thêm áp lực lên chất lượng nguyên liệu đầu vào.
Độc tố nấm mốc đã nhận được sự quan tâm rất lớn trong những năm gần đây và sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu khi Chính phủ ngày càng siết chặt quản lý chất lượng thức ăn chăn nuôi và an toàn thực phẩm.
ADM đang hỗ trợ các nhà sản xuất Việt Nam nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn, năng suất vật nuôi và hiệu quả kinh tế như thế nào?
Thứ nhất, chúng tôi cung cấp dữ liệu lịch sử về các nguồn nguyên liệu nhập khẩu, giúp khách hàng nắm bắt được khu vực địa lý nào và mùa vụ nào tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc cao hơn.
Thứ hai, chúng tôi vận hành phòng thí nghiệm ngay tại Việt Nam, cho phép các doanh nghiệp phân tích cả nguyên liệu đầu vào lẫn thức ăn thành phẩm.
Thứ ba, chúng tôi cung cấp các thiết bị kiểm tra nhanh có thể lắp đặt trực tiếp tại nhà máy của khách hàng. Kết quả phân tích có sẵn chỉ sau 2 đến 3 giờ, giúp nhà sản xuất đưa ra quyết định kịp thời và chính xác hơn trong việc sử dụng nguồn nguyên liệu.
Ông dự báo những phân khúc nào trong lĩnh vực dinh dưỡng vật nuôi và phụ gia thức ăn chăn nuôi sẽ tăng trưởng mạnh mẽ nhất tại Việt Nam trong 3 đến 5 năm tới?
Thị trường có thể chia làm hai phân khúc chính: thức ăn chăn nuôi thành phẩm và phụ gia dành cho các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi.
Ở mảng thức ăn thành phẩm, Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 3% đến 5% mỗi năm và tiếp tục là thị trường giàu tiềm năng trong khu vực. Xét về các rào cản thương mại và lo ngại an toàn xuất khẩu, Trung Quốc vẫn là quốc gia sản xuất dẫn đầu, nhưng các mối quan hệ ngoại giao thuận lợi đang mở ra cơ hội lớn để Việt Nam xuất khẩu thịt heo và thịt gà sang các nước trong khu vực. Ngoài ra, mức tiêu thụ thịt heo bình quân đầu người của Việt Nam hiện vẫn ở mức tương đối khiêm tốn so với nhiều quốc gia láng giềng, đồng nghĩa dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn.
Ở mảng phụ gia, Việt Nam sẽ chứng kiến những thay đổi mang tính bước ngoặt trong vòng 5 năm tới. Lệnh cấm sử dụng kháng sinh kích thích sinh trưởng trong thức ăn chăn nuôi cùng quy định kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc phụ gia sẽ mở ra cơ hội bứt phá cho những doanh nghiệp có khả năng cung ứng sản phẩm rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng đã được kiểm chứng và sở hữu các chứng nhận an toàn uy tín.
Tôi tin rằng các giải pháp thay thế kháng sinh kích thích sinh trưởng đang nắm giữ tiềm năng rất lớn. Điều này cũng hoàn toàn đúng với các dòng sản phẩm phòng ngừa rủi ro như giải pháp quản trị độc tố nấm mốc. Bản thân nhu cầu tiêu thụ thức ăn chăn nuôi cũng sẽ tiếp tục đi lên song hành cùng sự mở rộng của toàn ngành chăn nuôi Việt Nam.

