Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP, hướng dẫn chi tiết Luật Bảo vệ môi trường liên quan đến trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.
Doanh nghiệp nào phải thực hiện tái chế?
Theo quy định, các tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu sản phẩm, bao bì thuộc danh mục quy định khi đưa ra thị trường Việt Nam phải thực hiện tái chế theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc.
Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm trong một số trường hợp cụ thể:
- Nếu một sản phẩm có cùng nhãn hiệu nhưng do nhiều đơn vị sản xuất, bên chịu trách nhiệm ghi nhãn sẽ phải thực hiện nghĩa vụ tái chế.
- Với hàng gia công, trách nhiệm thuộc về bên đặt gia công.
- Trường hợp ủy thác nhập khẩu, trách nhiệm tái chế thuộc về bên chịu trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa.
- Công ty mẹ hoặc đơn vị được ủy quyền có thể thay mặt thực hiện nghĩa vụ tái chế cho các công ty con, chi nhánh.
Bao bì thuộc diện áp dụng là bao bì thương phẩm của nhiều nhóm hàng như thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, chất tẩy rửa, xi măng…
Các trường hợp được miễn trách nhiệm
Một số đối tượng không phải thực hiện nghĩa vụ tái chế, gồm:
- Sản phẩm, bao bì phục vụ xuất khẩu, tạm nhập tái xuất hoặc mục đích nghiên cứu, thử nghiệm;
- Doanh nghiệp có doanh thu dưới 30 tỷ đồng/năm từ các sản phẩm thuộc diện áp dụng;
- Doanh nghiệp đã tự thu hồi, tái sử dụng bao bì đạt hoặc vượt tỷ lệ tái chế bắt buộc.
Ngoài ra, từ ngày 1/1/2027, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phương tiện giao thông đường bộ cũng phải thực hiện trách nhiệm tái chế đối với sản phẩm của mình.
Quy định về tỷ lệ và cách thức tái chế
Tỷ lệ tái chế bắt buộc được xác định dựa trên khối lượng sản phẩm, bao bì đưa ra thị trường.
Mức cụ thể cho từng nhóm sẽ được quy định chi tiết và điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm, nhưng mỗi lần không vượt quá 10%.
Doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều hình thức thực hiện:
- Tự tổ chức tái chế;
- Thuê đơn vị tái chế;
- Ủy quyền cho tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế;
- Hoặc kết hợp các phương án trên.
Trường hợp tái chế vượt mức yêu cầu, phần khối lượng dư được phép bảo lưu để tính cho các năm tiếp theo.
Cơ chế hỗ trợ hoạt động tái chế
Nghị định cũng đưa ra cơ chế hỗ trợ tài chính cho hoạt động tái chế theo hình thức đấu thầu cạnh tranh.
Mức hỗ trợ được tính dựa trên khối lượng sản phẩm, bao bì tái chế đạt chuẩn.
Giá trị tối đa của mỗi gói hỗ trợ:
- Tối đa 10 tỷ đồng đối với bao bì, dầu nhớt, săm lốp, bóng đèn, tấm quang năng;
- Tối đa 20 tỷ đồng đối với pin, ắc quy, thiết bị điện – điện tử và phương tiện giao thông.
Hằng năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ công bố các gói hỗ trợ trước ngày 1/6 và xét duyệt hồ sơ trong thời hạn quy định.
Các đơn vị được lựa chọn phải ký hợp đồng với Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để triển khai.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường.