Kiểm soát con giống, thức ăn, nguồn nước và vệ sinh chuồng trại đang giúp các hộ nuôi gà tại Thanh Hóa nâng cao hiệu quả sản xuất, hạn chế rủi ro dịch bệnh.
Cùng với đó, mô hình liên kết thông qua hợp tác xã, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và phát triển sản phẩm chế biến đang mở ra hướng nâng cao giá trị cho ngành chăn nuôi gà địa phương.
Mở rộng quy mô, tổ chức sản xuất theo chuỗi
Tại thôn Thanh Tân, xã Thanh Kỳ, tỉnh Thanh Hóa, chị Nguyễn Thị Đào đầu tư hai khu chuồng nuôi gà với tổng diện tích gần 500 m².
Mỗi năm, gia đình duy trì khoảng 4-5 lứa gà thịt, mỗi lứa khoảng 500 con.
Nhờ chủ động kỹ thuật chăm sóc, lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng và kiểm soát dịch bệnh, mô hình mang lại nguồn thu nhập tương đối ổn định.
Theo chị Đào, lợi nhuận trung bình đạt khoảng 30 triệu đồng mỗi lứa sau khi trừ chi phí.
Quy mô đàn được điều chỉnh tùy theo diễn biến giá bán và nhu cầu thị trường, giúp gia đình chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất.
Trong khi đó, anh Trịnh Phú Tuân tại xã Thọ Xuân đã gắn bó với nghề nuôi gà từ năm 2015.
Nhận thấy gà ri có chất lượng thịt thơm ngon và được người tiêu dùng ưa chuộng, anh từng bước mở rộng quy mô, đầu tư chuồng trại và tổ chức sản xuất chuyên nghiệp hơn.
Hiện gia đình anh duy trì quy mô khoảng 60.000 con gà mỗi năm.
Đàn gà được bố trí tại các khu chuồng khác nhau, nuôi gối đầu và luân phiên xuất bán nhằm duy trì nguồn cung thường xuyên.
Theo anh Tuân, trước đây, phần lớn hộ nuôi gà ri tại địa phương sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết giữa các khâu.
Sản phẩm chủ yếu tiêu thụ tại địa phương hoặc thông qua thương lái, khiến người nuôi thường bị động về giá và khó mở rộng quy mô.
Để khắc phục những hạn chế này, tháng 6/2024, Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến gà quê Xuân Hồng được thành lập, do anh Tuân làm Giám đốc.
HTX hướng đến tổ chức sản xuất theo quy trình thống nhất, kết hợp kiểm soát dịch bệnh, chất lượng sản phẩm và kết nối thị trường.
Đến nay, sản lượng gà xuất bán của toàn HTX đạt hơn 200.000 con/năm.
Các thành viên được hỗ trợ con giống, thức ăn chăn nuôi, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh và kết nối tiêu thụ.
Mô hình liên kết góp phần giảm tính tự phát trong sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để các hộ tiếp cận quy trình chăn nuôi an toàn và thị trường ổn định hơn.
HTX lựa chọn giống gà ri thuần, với thời gian nuôi tối thiểu khoảng 5 tháng.
Gà xuất bán thường đạt trọng lượng 1,8-2 kg/con.
Việc duy trì thời gian nuôi phù hợp nhằm tạo ra sản phẩm có chất lượng thịt chắc, dai và thơm, đáp ứng nhu cầu của phân khúc gà quê.
An toàn sinh học từ con giống đến chuồng nuôi
Điểm chung trong các mô hình tại Thanh Hóa là chú trọng phòng bệnh ngay từ đầu mỗi lứa nuôi, thay vì chỉ xử lý khi dịch bệnh phát sinh.
Các hộ thực hiện vệ sinh, tiêu độc và khử trùng chuồng trại định kỳ; kiểm soát người, phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; đồng thời tiêm phòng vaccine theo hướng dẫn chuyên môn.
Con giống được lựa chọn từ nguồn có xuất xứ rõ ràng, bảo đảm chất lượng và được kiểm soát dịch bệnh.
Bên cạnh đó, người nuôi theo dõi thường xuyên tình trạng sức khỏe của đàn, quản lý thức ăn và nguồn nước, duy trì nền chuồng khô ráo, sạch sẽ để hạn chế điều kiện phát sinh mầm bệnh.
Tại các khu chuồng, nền trấu được sử dụng làm lớp lót, kết hợp vệ sinh và xử lý chất thải thường xuyên.
Mật độ nuôi và thời điểm thả gà cũng được cân nhắc theo điều kiện thời tiết nhằm hạn chế hao hụt và giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh.
Đối với mô hình nuôi thả vườn, việc quản lý mật độ đàn và điều kiện môi trường càng có ý nghĩa quan trọng.
Người chăn nuôi cần bảo đảm khu vực thả nuôi được kiểm soát, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây nhiễm và duy trì các biện pháp phòng dịch phù hợp.
Chất thải chăn nuôi sau khi được xử lý bằng chế phẩm sinh học có thể tận dụng làm phân bón cho cây trồng hoặc cung cấp cho các nhà vườn.
Cách làm này góp phần giảm lượng chất thải cần xử lý, hạn chế ô nhiễm môi trường và tạo thêm giá trị từ hoạt động chăn nuôi.
Nhờ kiểm soát đồng bộ các khâu sản xuất, đàn gà tại các mô hình phát triển ổn định, góp phần nâng cao chất lượng thịt và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.
Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả lâu dài, các hộ cần tiếp tục tuân thủ quy trình thú y, vệ sinh chuồng trại và quản lý đàn theo hướng dẫn chuyên môn.
Chuẩn hóa chất lượng, mở rộng sản phẩm chế biến
Bên cạnh nâng cao an toàn sinh học, liên kết sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm đang trở thành hướng đi quan trọng để gia tăng giá trị chăn nuôi gà tại Thanh Hóa.
Tháng 11/2025, sản phẩm gà quê Xuân Hồng được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP.
Đây là cơ sở để HTX tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường tiêu thụ.
Cùng với sản phẩm gà thịt tươi, HTX đang từng bước mở rộng sang chế biến các sản phẩm như giò gà, xúc xích gà và gà ủ thảo mộc.
Việc phát triển sản phẩm chế biến giúp đa dạng hóa lựa chọn cho người tiêu dùng, đồng thời tạo thêm cơ hội gia tăng giá trị cho nguồn nguyên liệu gà địa phương.
Theo Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, phát triển chăn nuôi gà theo chuỗi liên kết, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ là hướng đi phù hợp với quá trình tái cơ cấu ngành chăn nuôi.
Trong đó, nâng cao an toàn sinh học, chủ động phòng chống dịch bệnh và áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn là những yếu tố quan trọng để cải thiện sức cạnh tranh.
Thực tế từ các mô hình cho thấy, hiệu quả chăn nuôi không chỉ phụ thuộc vào quy mô đàn mà còn gắn với năng lực quản lý, chất lượng con giống, kiểm soát dịch bệnh và khả năng tổ chức đầu ra.
Việc kết hợp chăn nuôi an toàn sinh học với liên kết chuỗi và chế biến sẽ tạo nền tảng để các hộ nuôi gà tại Thanh Hóa nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển sản xuất ổn định và bền vững hơn.

