Nội dung có ở:
Khái niệm “Protein lý tưởng” (Ideal Protein)- trong đó nhu cầu của từng axit amin được biểu thị theo tỷ lệ so với hàm lượng Lysine trong khẩu phần, đã là nền tảng để các chuyên gia dinh dưỡng xây dựng công thức thức ăn cho gà thịt suốt hơn 30 năm qua.
Ngành chăn nuôi gà thịt trước đây chủ yếu tập trung vào Methionine + Cystine (Met+Cys), Lysine (Lys) và Threonine (Thr), chủ yếu do đây là ba axit amin bổ sung dạng tinh đầu tiên được thương mại hóa rộng rãi. Tuy nhiên, hiện nay nhiều axit amin dạng tinh khác đã trở nên phổ biến, mở ra các chiến lược phối trộn thức ăn mới.
Trước những tiến bộ về di truyền giống cùng sự phát triển của công nghệ axit amin, việc cập nhật nhu cầu axit amin cho gà thịt hiện đại là cần thiết. Aviagen đã tiến hành nhiều nghiên cứu nhằm đánh giá các axit amin ít giới hạn hơn như Arginine (Arg), nhóm axit amin chuỗi nhánh (BCAA), Histidine (His) và Phenylalanine (Phe) trên các dòng gà thịt hiện nay.
Arginine
Khẩu phần có hàm lượng Lysine cao nhưng không được cân đối với Arginine thích hợp có thể làm giảm hiệu suất tăng trưởng ở gà thịt. Arginine tham gia nhiều quá trình sinh lý quan trọng như chu trình urê, tổng hợp protein và điều hòa lưu thông máu.
Các nghiên cứu gần đây của Aviagen nhằm xác lập tỷ lệ Arg : Lys cho thấy mức 108% là đủ để tối ưu hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) ở gà từ 1-25 ngày tuổi (Hình 1). Ngoài ra, nhiều bằng chứng cho thấy khi gà lớn tuổi hơn hoặc phải đối mặt với điều kiện nhiệt độ cao và áp lực dịch bệnh, việc nâng tỷ lệ này có thể giúp duy trì năng suất.
Hình 1. Phản ứng của FCR ở gà thịt đối với các tỷ lệ Arg : Lys tiêu hóa khác nhau trong giai đoạn 1-25 ngày tuổi.
Nhóm axit amin chuỗi nhánh (BCAA)
Valine (Val), Isoleucine (Ile) và Leucine (Leu) được xếp vào nhóm axit amin chuỗi nhánh (BCAA). Chúng có cấu trúc tương đồng nên được phân giải bởi cùng một hệ enzyme, do đó cần được cân đối chặt chẽ với nhau trong khẩu phần.
Trong thực tế sản xuất thức ăn chăn nuôi, các công thức sử dụng nhiều nguyên liệu từ ngô như bắp, DDGS ngô hay bột gluten ngô, vốn giàu Leucine, có thể làm gia tăng quá trình phân giải Valine và Isoleucine.
Để khắc phục tình trạng dư thừa Leucine, cần tăng lượng Valine và Isoleucine trong khẩu phần. Kết quả ở Hình 2 cho thấy khi tỷ lệ Leu : Lys cao, tỷ lệ Val : Lys và Ile : Lys cũng phải được nâng lên để tối ưu tăng trọng. Tuy nhiên, dù việc bổ sung Val và Ile có thể hạn chế tác động bất lợi của Leu cao, mức tăng khối lượng cơ thể tối đa chỉ đạt được khi tỷ lệ Leu : Lys ở mức 110. Điều này cho thấy các chuyên gia dinh dưỡng không chỉ cần quan tâm đến Val và Ile mà còn phải kiểm soát chặt chẽ hàm lượng Leu trong khẩu phần.
Hình 2. Tăng khối lượng cơ thể ở gà thịt giai đoạn 20-34 ngày tuổi khi sử dụng khẩu phần có các tỷ lệ Val : Lys, Ile : Lys và Leu : Lys khác nhau. Mức tăng trọng cao nhất (1.332 g) đạt được tại các tỷ lệ Val : Lys = 78, Ile : Lys = 66 và Leu : Lys = 110.
Histidine và Phenylalanine
Histidine (His) và Phenylalanine (Phe) là những axit amin ít giới hạn hơn trong khẩu phần gà thịt. Histidine đóng vai trò trong khả năng chống oxy hóa, chức năng miễn dịch và duy trì cân bằng pH tế bào. Trong khi đó, Phenylalanine là thành phần cấu trúc của mô cơ quan và có thể chuyển hóa thành Tyrosine (Tyr) – chất cần thiết cho hoạt động của hệ thần kinh, đường ruột, cơ bắp và các tuyến.
Một nghiên cứu gần đây của Aviagen cho thấy việc giảm 3% protein thô trong khẩu phần đã làm FCR tăng thêm 6 điểm ở gà thịt từ 1-41 ngày tuổi nếu không duy trì tỷ lệ His : Lys và Phe+Tyr : Lys lần lượt ở mức 34% và 105%. Tuy nhiên, khi các tỷ lệ này được nâng lên 38% và 114% trong khẩu phần protein thấp, FCR đạt tương đương với khẩu phần protein tiêu chuẩn, qua đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của các axit amin này.
Điều chỉnh thực tiễn để cân đối protein
Nhìn chung, khẩu phần protein cân đối không chỉ cần quan tâm đến Met+Cys, Lys và Thr mà còn phải tính đến các axit amin khác. Sau khi đạt được sự cân bằng axit amin, bước tiếp theo là xác định mức Lysine phù hợp với mục tiêu sản xuất của trại gà thịt.
Nếu mục tiêu là cải thiện FCR, chuyên gia dinh dưỡng có thể tăng mức protein cân đối trong khẩu phần. Tuy nhiên, tối ưu FCR không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hiệu quả kinh tế cao nhất. Trong một nghiên cứu của Aviagen, chi phí thức ăn thấp nhất cho mỗi kg gà thịt xuất chuồng đạt được khi khẩu phần được điều chỉnh ở mức 106% so với khuyến cáo dinh dưỡng Aviagen dành cho gà đạt khối lượng 1,8 kg (Hình 3).
Hình 3. FCR và chi phí thức ăn để sản xuất 1 kg gà thịt khi quy đổi về khối lượng xuất bán 1,8 kg.
Tóm lại, chìa khóa để tối ưu năng suất gà thịt nằm ở việc cân bằng axit amin và điều chỉnh tổng mức Lysine phù hợp.
Tuy nhiên, mỗi doanh nghiệp có thể theo đuổi mục tiêu sản xuất khác nhau và không phải đơn vị nào cũng đặt mục tiêu tối đa hóa năng suất.
Vì vậy, chuyên gia dinh dưỡng cần hiểu rõ định hướng của doanh nghiệp – tối ưu hiệu quả kỹ thuật hay tối đa hóa lợi nhuận kinh tế, để xây dựng chương trình dinh dưỡng phù hợp.
Tài liệu tham khảo đã công bố sẽ được cung cấp theo yêu cầu qua email asia.marketing@aviagen.com. Để biết thêm thông tin, vui lòng truy cập www.aviagen.com hoặc quét mã QR.
