Nội dung có ở:
Gà mái giống gà thịt hiện đại có tiềm năng tạo ra số lượng lớn gà con chất lượng cao. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng di truyền này, chỉ dựa vào giống là chưa đủ.
Dinh dưỡng là một trong những công cụ quản lý quan trọng nhất, giúp người chăn nuôi kiểm soát sự phát triển, khả năng sinh sản và hiệu quả sản xuất của đàn. Tuy nhiên, không thể áp dụng một chương trình cho ăn cố định cho toàn bộ chu kỳ nuôi, bởi nhu cầu dinh dưỡng của gà luôn thay đổi theo từng giai đoạn.
Vì vậy, đàn cần được theo dõi thường xuyên để kịp thời điều chỉnh khẩu phần, bảo đảm gà luôn nhận đủ và đúng lượng dinh dưỡng cần thiết.
Điều chỉnh lượng thức ăn dựa trên thể trạng đàn
Lượng thức ăn khuyến nghị của Aviagen được xây dựng trên cơ sở khẩu phần có mức năng lượng 2.800 kcal/kg. Tuy nhiên, mức năng lượng thực tế của khẩu phần còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu sẵn có, điều kiện môi trường tại từng khu vực và chiến lược cho ăn.
Do đó, các chất dinh dưỡng khác, đặc biệt là lysine tiêu hóa, cũng cần được điều chỉnh tương ứng với hàm lượng năng lượng của khẩu phần.
Lượng thức ăn hằng ngày cũng cần được tính toán dựa trên nhu cầu năng lượng của gà. Nói cách khác, lượng thức ăn không nên chỉ được xác định theo khối lượng, mà phải được điều chỉnh để bảo đảm đàn nhận đủ mức năng lượng mục tiêu.
Trong suốt chu kỳ nuôi, việc phân bổ thức ăn cần dựa trên nhiều chỉ tiêu như khối lượng cơ thể, tốc độ tăng trọng, độ đầy cơ, lượng mỡ dự trữ, độ phủ lông và khối lượng trứng. Đồng thời, cần tính đến các yếu tố bên ngoài như nhiệt độ, độ cao, mức độ vận động và áp lực dịch bệnh.
Mục tiêu là phân bổ dinh dưỡng hợp lý cho ba nhu cầu chính của gà: duy trì cơ thể, tiếp tục tăng trưởng và sản xuất trứng.
Xây dựng độ đồng đều ngay từ giai đoạn hậu bị
Gà giống hiện đại ngày càng có khả năng chuyển hóa thức ăn thành tăng trưởng hiệu quả hơn. Vì vậy, lượng thức ăn cần thiết mỗi ngày có thể thấp hơn so với các thế hệ gà trước đây.
Để tạo nền tảng tốt cho quá trình phát triển, gà cần đạt khối lượng mục tiêu ở 4 tuần tuổi. Đây cũng là giai đoạn quan trọng để xây dựng độ đồng đều cho toàn đàn.
Trong giai đoạn hậu bị, lượng thức ăn tương đối thấp khiến việc phân phối thức ăn đồng đều trở nên khó khăn. Khi một số con không nhận đủ thức ăn, sự chênh lệch về khối lượng cơ thể sẽ nhanh chóng xuất hiện và ngày càng rõ hơn.
Sau tuần thứ 4, có thể giảm mật độ năng lượng của khẩu phần để tăng lượng thức ăn cung cấp cho đàn. Cách làm này giúp thức ăn được phân phối đồng đều hơn và kéo dài thời gian để toàn đàn ăn hết khẩu phần.
Các khẩu phần có mật độ năng lượng thấp thường cần bổ sung nguyên liệu giàu chất xơ hoặc đất sét làm chất độn. Tuy nhiên, những nguyên liệu này cần được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng.
Bên cạnh đó, thời gian đàn ăn hết thức ăn cần được theo dõi thường xuyên. Đây là một chỉ báo quan trọng giúp đánh giá mức độ đồng đều trong việc tiếp nhận thức ăn của đàn.
Chuyển đổi khẩu phần từng bước trước khi vào giai đoạn sinh sản
Các chương trình nuôi hậu bị hiện nay thường được thiết kế theo 4 hoặc 5 giai đoạn, với sự chuyển đổi dần dần giữa các loại khẩu phần.
Khẩu phần tiền đẻ trước đây chủ yếu được sử dụng để tăng lượng canxi trong thức ăn, hỗ trợ quá trình tích lũy canxi trong xương. Tuy nhiên, hiện nay khẩu phần này còn đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển tiếp từ chế độ ăn có mức năng lượng thấp sang mức năng lượng cao hơn.
Với chương trình 5 giai đoạn, khẩu phần phát triển được đưa vào trước khẩu phần tiền đẻ. Nhờ đó, quá trình chuyển sang giai đoạn sản xuất diễn ra êm hơn và ít gây biến động cho đàn.
Việc thay đổi khẩu phần từng bước cũng giúp gà tiếp tục tích lũy các nguồn dự trữ trong cơ thể, đặc biệt là mỡ, đồng thời chuẩn bị hệ thống sinh sản cho giai đoạn sản xuất trứng.
Những tuần quyết định trước khi đạt đỉnh đẻ
Từ thời điểm kích thích quang kỳ cho đến khi đạt đỉnh sản xuất, khẩu phần phải đáp ứng đồng thời ba nhu cầu của gà mái: duy trì cơ thể, tiếp tục tăng trưởng và sản xuất trứng.
Chỉ một sai lệch nhỏ trong việc phân bổ thức ăn cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của các nang trứng. Hệ quả là kích thước trứng không đồng đều và nguy cơ phát sinh các vấn đề về chuyển hóa tăng lên.
Lượng thức ăn nên được tăng theo từng bước: mỗi khi tỷ lệ đẻ tăng 5 điểm phần trăm cho đến mức 55%, sau đó tăng theo mỗi 10 điểm phần trăm.
Lượng thức ăn đỉnh cần đạt không muộn hơn thời điểm tỷ lệ đẻ đạt 75%. Nếu gà mái bước vào giai đoạn đẻ với lượng mỡ dự trữ quá thấp, hoặc lượng thức ăn đỉnh được nâng lên quá muộn, việc điều chỉnh thức ăn sau đỉnh sẽ phải thận trọng hơn. Khi đó, việc kiểm soát khối lượng cơ thể và khối lượng trứng trở nên khó khăn, đồng thời nguy cơ giảm khả năng duy trì năng suất đẻ cũng cao hơn.
Điều chỉnh dinh dưỡng sau đỉnh đẻ
Sau khi đạt đỉnh sản xuất, nhu cầu dinh dưỡng của đàn bắt đầu giảm. Việc điều chỉnh lượng thức ăn nên được thực hiện khi khối lượng trứng đã duy trì ổn định trong khoảng 5-7 ngày.
Mức độ điều chỉnh phụ thuộc vào tình trạng thực tế của đàn và điều kiện môi trường. Thời gian gà ăn hết khẩu phần cũng thay đổi tùy theo dạng thức ăn. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường về thời gian ăn có thể là dấu hiệu cho thấy khối lượng cơ thể hoặc năng suất trứng đang biến động.
Khối lượng trứng nên được theo dõi hằng ngày. Diễn biến của chỉ tiêu này có thể giúp người chăn nuôi nhận biết sớm những thay đổi về khối lượng cơ thể và có biện pháp điều chỉnh kịp thời.
Đáng chú ý, nhu cầu axit amin của gà mái giảm nhanh hơn nhu cầu năng lượng. Vì vậy, có thể sử dụng nhiều loại thức ăn dành cho gà giống có cùng mức năng lượng nhưng giảm dần hàm lượng axit amin.
Cách tiếp cận này giúp kiểm soát khối lượng cơ thể và khối lượng trứng mà không phải cắt giảm lượng thức ăn quá nhanh, qua đó hạn chế những tác động tiêu cực đến năng suất, độ đồng đều, chất lượng lông và tỷ lệ ấp nở.
Nhìn chung, lượng thức ăn ở cuối chu kỳ sản xuất không nên thấp hơn quá 8% so với mức thức ăn đỉnh.
Theo dõi lượng dinh dưỡng gà thực sự hấp thu mỗi ngày
Nhu cầu dinh dưỡng của gà chịu ảnh hưởng đồng thời bởi đặc điểm của đàn và điều kiện môi trường. Nhiệt độ, độ phủ lông và mức độ vận động đều tác động trực tiếp đến nhu cầu năng lượng duy trì.
Khi thời tiết lạnh, gà cần nhiều năng lượng hơn để duy trì thân nhiệt. Nếu không điều chỉnh khẩu phần phù hợp, lượng axit amin cung cấp có thể vượt quá nhu cầu thực tế.
Ngược lại, stress nhiệt làm thay đổi khả năng sử dụng chất dinh dưỡng của gà và có thể đòi hỏi phải điều chỉnh thành phần khẩu phần.
Những con gà có khối lượng cơ thể lớn và sản lượng trứng cao cũng cần nhiều năng lượng hơn để duy trì cơ thể và tiếp tục sản xuất. Trong khi đó, với những con có năng suất thấp hơn, lượng dinh dưỡng hấp thu cần được điều chỉnh để đưa khối lượng cơ thể về mức tối ưu.
Dinh dưỡng không phải là một công thức cố định
Đối với gà giống hiện đại, dinh dưỡng không còn đơn giản là cho ăn theo một bảng hướng dẫn cố định. Thay vào đó, người chăn nuôi cần liên tục điều chỉnh lượng và thành phần dinh dưỡng theo những thay đổi của đàn trong từng giai đoạn.
Khi khối lượng cơ thể, độ đồng đều đàn, lượng thức ăn, mức năng lượng hấp thu và lượng axit amin tiêu hóa được quản lý đồng bộ, đàn gà giống sẽ có khả năng duy trì năng suất tốt hơn, tạo ra nhiều trứng giống đạt tiêu chuẩn thương mại hơn và cho ra những gà con khỏe mạnh hơn trong suốt chu kỳ sản xuất.
