Logistics trước giết mổ: Chìa khóa quyết định tỷ lệ sống và chất lượng thịt gia cầm

Bất chấp những tiến bộ trong công nghệ làm mát, các hoạt động trước khi giết mổ vẫn là giai đoạn quan trọng thường xuyên xảy ra tổn thất do tỷ lệ chết, chấn thương và tỷ lệ thân thịt bị hạ loại.

Nhịn ăn trước giết mổ cần căn chỉnh thời gian chuẩn xác

Nhịn ăn là bước đầu tiên trong các hoạt động trước giết mổ, nhằm giảm lượng chứa trong ống tiêu hóa và hạn chế nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến.

Các nghiên cứu khuyến cáo thời gian nhịn ăn nên kéo dài từ 6 đến 12 giờ, nhằm cân bằng giữa việc làm sạch đường tiêu hóa và giảm thiểu việc hao hụt trọng lượng cơ thể.

Việc nhịn ăn kéo dài quá 12 giờ có thể dẫn đến mất nước, ruột bị giòn dễ vỡ và thân thịt bị loại bỏ (không đạt tiêu chuẩn).

Ở những vùng khí hậu nóng, việc nhịn ăn phải được lên lịch trình cẩn thận, thường bắt đầu vào cuối buổi tối để tránh làm trầm trọng thêm tình trạng stress nhiệt vào những khung giờ cao điểm nắng nóng.

Quản lý việc nhịn ăn kém có thể khiến thịt có kết cấu và màu sắc không mong muốn, làm tăng tổn thất kinh tế.

Phương pháp bắt gà ảnh hưởng đến phúc lợi động vật

Bắt gà thịt được công nhận rộng rãi là giai đoạn căng thẳng (stress) nhất.

Phương pháp bắt thủ công vẫn còn phổ biến, thường là công nhân giữ chân gia cầm hoặc dốc ngược chúng xuống – những thực hành này làm tăng nguy cơ gãy xương, bầm tím và ngạt thở.

Các nghiên cứu ghi nhận tình trạng gãy xương cánh và vỡ gan ở những con gà bị chết khi vừa đến nơi (dead on arrival), làm nổi bật mức độ nghiêm trọng của các chấn thương liên quan đến việc thao tác, xử lý kém.

Để giảm thiểu tác hại, việc bắt gà nên diễn ra vào ban đêm khi thời tiết mát mẻ hơn, lúc này gia cầm ít hoạt động hơn và tầm nhìn giảm xuống, giúp hạ thấp khả năng gây tổn hại đến thân thịt.

Các phương pháp cơ giới hóa, dù chưa quá phổ biến, có thể giúp rút ngắn thời gian bốc xếp và giảm nguy cơ chấn thương.

Điều kiện vận chuyển quyết định tỷ lệ sống sót

Vận chuyển là một giai đoạn áp lực khác, nơi các yếu tố gây stress tích tụ lại.

Mật độ nhốt, vi khí hậu trong lồng/sọt và điều kiện thời tiết bên ngoài đều ảnh hưởng đến tỷ lệ chết.

Mật độ cao giúp giảm chi phí nhưng lại làm tăng stress nhiệt, trong khi mật độ quá thấp có thể khiến gà bị xô lắc, va đập dẫn đến chấn thương.

Nghiên cứu chỉ ra rằng mật độ tối ưu thay đổi theo nhiệt độ, cụ thể là nên nhốt ít gà hơn trên mỗi lồng vào những buổi chiều nắng nóng và tăng mật độ nhẹ khi thời tiết mát mẻ hơn.

Điều kiện thời tiết ảnh hưởng mạnh mẽ đến kết quả. Xe tải không có hệ thống kiểm soát khí hậu sẽ khiến gia cầm phải chịu cái nóng hoặc cái lạnh cực đoan, cả hai đều làm tăng tỷ lệ chết khi đến nơi.

Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ chết tăng mạnh khi nhiệt độ bên ngoài vượt quá 30 ℃ hoặc giảm xuống dưới 18 ℃. Do đó, cách bố trí hệ thống thông gió và quản lý luồng không khí bên trong xe tải là vô cùng quan trọng.

Thời gian vận chuyển cũng là yếu tố đáng lưu ý: tỷ lệ chết tăng lên đáng kể đối với các chuyến đi dài hơn hai tiếng, và rủi ro còn tăng cao hơn nữa trong các chuyến đi vượt quá 300 km.

Giai đoạn lưu chuồng chờ giết mổ phải ngắn và được kiểm soát

Sau khi vận chuyển, gia cầm được đưa vào khu lưu chuồng (lairage) – khoảng thời gian chờ đợi trước khi giết mổ.

Giai đoạn này cần giúp gia cầm phục hồi trong môi trường được kiểm soát khí hậu, trang bị sẵn quạt và hệ thống phun sương.

Tuy nhiên, thời gian lưu chuồng phải ngắn, lý tưởng nhất là từ một đến hai giờ, vì việc chờ đợi kéo dài sẽ làm cạn kiệt nguồn năng lượng dự trữ và làm trầm trọng thêm tình trạng bầm tím.

Lưu chuồng ngắn đặc biệt quan trọng sau những chuyến hành trình dài, khi gia cầm đã ở trong tình trạng nguy kịch.

Sự biến động theo mùa cũng đóng một vai trò nhất định, với tỷ lệ chết được ghi nhận cao hơn vào mùa hè.

Quản lý lưu chuồng đúng cách giúp giảm tỷ lệ chết, cải thiện chất lượng thịt và hạ thấp chi phí.

Hướng đi tương lai với quy trình logistics tốt hơn

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng các hoạt động trước giết mổ trong môi trường nắng nóng đòi hỏi phải có kế hoạch và logistics chính xác.

Mỗi giai đoạn – nhịn ăn, bắt gà, vận chuyển và lưu chuồng – đều làm tích tụ thêm stress, gây tổn hại đến phúc lợi động vật và chất lượng thịt.

Các công nghệ giám sát theo thời gian thực, quy trình xử lý được cải tiến và cách bố trí vận chuyển tối ưu là những yếu tố thiết yếu để giảm thiểu tổn thất.

Trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu ngày càng tăng và nhu cầu sản xuất ngày càng cao, việc cải tiến logistics trong chăn nuôi không chỉ là vấn đề về phúc lợi động vật mà còn là một tất yếu kinh tế đối với ngành công nghiệp gia cầm.