Tổng điều tra 2025: Ngành gia cầm mở rộng quy mô, hướng tới chăn nuôi thông minh

Nội dung có ở:

Kết quả Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 của Cục Thống kê cho thấy, chăn nuôi gia cầm tiếp tục là mũi nhọn trong xu hướng chuyển dịch quy mô sản xuất.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng công nghệ, tự động hóa chuồng trại và việc áp dụng tiêu chuẩn an toàn sinh học ở khu vực này vẫn còn nhiều “điểm nghẽn” cần tháo gỡ.

Đàn gia cầm quy mô lớn tăng nhanh: Sự bứt phá của mô hình trang trại

Theo dữ liệu Tổng điều tra tính đến thời điểm 01/7/2025, cả nước ghi nhận 13.834 trang trại chăn nuôi (tăng 2.146 trang trại so với năm 2020), đóng góp quan trọng vào quy mô chung của 28.347 trang trại nông nghiệp trên toàn quốc.

Đáng chú ý, sự dịch chuyển từ nuôi nhỏ lẻ sang mô hình trang trại quy mô lớn thể hiện rõ nét nhất ở ngành gia cầm.

Tỷ lệ hộ chăn nuôi có quy mô từ 100 con gà trở lên đã tăng mạnh từ 4,61% lên 8,20%, vượt xa tốc độ tích tụ quy mô của chăn nuôi lợn (tỷ lệ hộ nuôi từ 50 con lợn trở lên chỉ tăng từ 2,55% lên 4,16%).

Về mặt địa lý, các trang trại chăn nuôi phân bố chủ yếu ở Đồng bằng sông Hồng (5.428 trang trại) và Trung du, miền núi phía Bắc (2.315 trang trại) – những khu vực có thế mạnh truyền thống về phát triển tổng đàn gia cầm.

Hiệu quả kinh tế từ mô hình trang trại cũng ghi nhận mức ấn tượng: Bình quân một trang trại chăn nuôi (không tính chăn nuôi gia công) đạt giá trị thu 5.432 triệu đồng và giá trị sản phẩm bán ra đạt 5.379 triệu đồng/năm, sử dụng trung bình 2,98 lao động.

Ứng dụng công nghệ và an toàn sinh học: Bức tranh nhiều khoảng trống

Mặc dù quy mô đàn mở rộng, khả năng áp dụng công nghệ hiện đại vào chuồng trại gia cầm vẫn dừng ở mức khiêm tốn.

• Tỷ lệ ứng dụng công nghệ: Chỉ 11,75% số hộ nuôi gà áp dụng các giải pháp công nghệ trong sản xuất (như hệ thống theo dõi chuồng nuôi, cho ăn/uống tự động, xử lý chất thải, phần mềm quản lý).
• Chuồng kín và tự động hóa: Tỷ lệ hộ đầu tư hệ thống chuồng trại khép kín, kiểm soát nhiệt độ tự động đối với chăn nuôi gà chỉ đạt 11,8%. Phần lớn nông hộ vẫn duy trì phương thức nuôi hở truyền thống.
• Máy móc phụ trợ: Cả nước hiện có 15.255 máy ấp trứng gia cầm (chủ yếu nằm ở khu vực hộ gia đình với 13.048 chiếc; doanh nghiệp sở hữu 2.120 chiếc; trang trại 1.449 chiếc) và 55.117 máy chế biến thức ăn gia súc, gia cầm.

Điểm đáng lo ngại nhất là việc áp dụng các tiêu chuẩn an toàn sinh học.

Toàn quốc hiện chỉ có 1.308 trang trại, hộ chăn nuôi đạt chứng nhận VietGAP, và chỉ khoảng 2,2% số trang trại áp dụng quy trình an toàn sinh học khép kín.

Nguồn lực tài chính hạn chế, chi phí đầu tư thiết bị công nghệ cao lớn, cùng với những khắt khe về kỹ thuật và rủi ro đầu ra chưa ổn định là những rào cản chính khiến người nuôi gia cầm chưa mạnh dạn chuyển đổi.

Mở rộng liên kết chuỗi: Doanh nghiệp giữ vai trò hạt nhân

Bên cạnh hạ tầng kỹ thuật, công tác giống và thú y cho ngành gia cầm đã có bước chuẩn bị tốt hơn:

• Cả nước có 1.001 xã có điểm cung cấp con giống tập trung, gắn liền với hệ thống doanh nghiệp và trang trại giống quy mô lớn.
• Hệ thống thú y cơ sở bao phủ 95,97% số xã có cán bộ thú y và 78,54% số xã có người hành nghề thú y tư nhân, tạo mạng lưới phòng chống dịch bệnh hiệu quả cho các mảng nuôi gia cầm mật độ cao.

Về liên kết sản xuất, đến ngày 01/7/2025, cả nước có 4.329 trang trại chăn nuôi tham gia chuỗi liên kết (hơn 76% liên kết trực tiếp với doanh nghiệp để cung ứng vật tư, con giống, thức ăn và kỹ thuật).

Ở khâu tiêu thụ, có 6.232 trang trại (khoảng 22% tổng số trang trại) đã có hợp đồng bao tiêu, trong đó doanh nghiệp là đối tác chính.

Tổng điều tra 2025 khẳng định: Doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc “đầu kéo” ngành gia cầm chuyển dịch.

Việc đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp – hợp tác xã – trang trại gia cầm sẽ là chìa khóa vàng để tối ưu chi phí, nâng cao tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.