Sử dụng phụ gia trong thức ăn chăn nuôi: Cần tiếp cận khoa học, hài hòa giữa quản lý và thực tiễn
Tuy hệ thống pháp lý đã tương đối đầy đủ, thực tế vẫn tồn tại một số bất cập, đặc biệt là sự phụ thuộc lớn vào khối doanh nghiệp FDI trong sản xuất thức ăn chăn nuôi.
Sáng 31/3 tại Hà Nội, Cục Chăn nuôi và Thú y đã tổ chức hội nghị chuyên đề về việc sử dụng phụ gia trong thức ăn chăn nuôi (TĂCN), với sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp trong ngành.
Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm là câu chuyện xoay quanh Ractopamine – hoạt chất vẫn còn gây tranh luận trên phạm vi toàn cầu. Hội nghị tập trung chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đồng thời đánh giá các dữ liệu thực tiễn nhằm phục vụ quá trình hoạch định chính sách tại Việt Nam.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ NN&MT Phùng Đức Tiến cho rằng việc quản lý phụ gia cần dựa trên nền tảng khoa học và thực tiễn sản xuất, thay vì áp dụng cách tiếp cận cứng nhắc.
Trong bối cảnh ngành chăn nuôi duy trì mức tăng trưởng 4,5-6% mỗi năm và giữ vai trò quan trọng trong nông nghiệp, việc hoàn thiện chính sách là yêu cầu cấp thiết.
Tuy hệ thống pháp lý đã tương đối đầy đủ, thực tế vẫn tồn tại một số bất cập, đặc biệt là sự phụ thuộc lớn vào khối doanh nghiệp FDI trong sản xuất thức ăn chăn nuôi. Điều này đặt ra nhu cầu thúc đẩy doanh nghiệp nội địa, nhất là trong lĩnh vực phụ gia và vi lượng, nhằm nâng cao tính tự chủ.
Góc nhìn quốc tế: Hai hướng quản lý khác biệt
Tại hội nghị, các chuyên gia quốc tế đã đưa ra những cách tiếp cận trái ngược về quản lý Ractopamine.
Tại Hoa Kỳ, hoạt chất này được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) phê duyệt từ năm 1999 và được quản lý như một loại thuốc thú y.
Tiếp tục sau quảng cáo.
Theo bà Ashley A. Johnson (Hội đồng quốc gia các nhà sản xuất thịt heo Hoa Kỳ), Ractopamine giúp chuyển hóa dinh dưỡng theo hướng tăng phát triển cơ, giảm tích lũy mỡ, từ đó cải thiện hiệu quả chăn nuôi. Các nghiên cứu cho thấy nếu sử dụng đúng quy trình, hoạt chất này an toàn đối với vật nuôi, con người và môi trường.
Ngoài ra, tiêu chuẩn về tồn dư Ractopamine đã được Ủy ban Codex Alimentarius thiết lập từ năm 2012, làm cơ sở tham chiếu trong thương mại quốc tế.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) lại áp dụng cách tiếp cận thận trọng hơn, không cho phép sử dụng Ractopamine cũng như các chất thuộc nhóm beta-agonist nhằm mục đích tăng trưởng.
Quy định này xuất phát từ nguyên tắc phòng ngừa rủi ro, chịu ảnh hưởng từ các sự cố an toàn thực phẩm trong quá khứ và ưu tiên bảo vệ niềm tin người tiêu dùng.
Sự khác biệt giữa hai mô hình – một bên dựa trên đánh giá rủi ro khoa học, một bên theo nguyên tắc phòng ngừa, đang tạo ra những rào cản nhất định trong thương mại toàn cầu, đồng thời đặt ra bài toán lựa chọn chính sách cho các quốc gia như Việt Nam.
Thử nghiệm trong nước và bài toán chính sách
Bên cạnh góc nhìn quốc tế, hội nghị cũng ghi nhận các dữ liệu khảo nghiệm bước đầu tại Việt Nam. Đại diện Tập đoàn Dabaco cho biết đã triển khai thử nghiệm sử dụng Ractopamine trên hơn 5.400 con lợn thịt.
Kết quả cho thấy hoạt chất này không làm tăng đáng kể tốc độ tăng trọng, nhưng lại cải thiện hiệu quả chuyển hóa thức ăn, giảm lượng tiêu thụ thức ăn trên mỗi kg tăng trọng và nâng cao tỷ lệ nạc. Đồng thời, chi phí thức ăn giảm đáng kể – yếu tố quan trọng trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào cao.
Đáng chú ý, kết quả phân tích cho thấy tồn dư Ractopamine được đào thải hoàn toàn sau tối đa 35 ngày ngừng sử dụng, đảm bảo mức an toàn theo quy định. Từ đó, đơn vị đề xuất quy trình sử dụng có kiểm soát, đặc biệt trong giai đoạn vỗ béo trước khi xuất bán.
Theo Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y Phạm Kim Đăng, hiện có khoảng 27 quốc gia cho phép sử dụng Ractopamine.
Tại Việt Nam, hoạt chất này đã được đưa ra khỏi danh mục cấm nhưng vẫn chưa chính thức nằm trong danh mục được phép sử dụng. Trong khi đó, một số quy định về tồn dư đối với sản phẩm nhập khẩu đã được thiết lập, nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể cho sản xuất trong nước.
Thực trạng này khiến nhiều doanh nghiệp băn khoăn về tính công bằng trong cạnh tranh, khi sản phẩm nhập khẩu có thể đến từ các quốc gia cho phép sử dụng Ractopamine, còn doanh nghiệp trong nước lại chưa có cơ chế rõ ràng.
Trước bối cảnh đó, cơ quan quản lý cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu, thí điểm và đánh giá toàn diện trước khi đưa ra quyết định. Quan điểm chung là không cực đoan theo hướng “cấm hoàn toàn” hay “mở cửa ngay”, mà cần lộ trình phù hợp dựa trên dữ liệu khoa học, điều kiện thực tiễn và năng lực kiểm soát.
Việc xây dựng chính sách đối với Ractopamine nói riêng và phụ gia TĂCN nói chung vì vậy sẽ cần sự tham gia của nhiều bên, đảm bảo cân bằng giữa phát triển sản xuất, an toàn thực phẩm và yêu cầu hội nhập quốc tế – đặc biệt trong bối cảnh ngành chăn nuôi Việt Nam đang hướng mạnh đến xuất khẩu.
Để mang lại trải nghiệm tốt nhất, chúng tôi sử dụng các công nghệ như cookie để lưu trữ và/hoặc truy cập thông tin thiết bị. Việc đồng ý với các công nghệ này sẽ cho phép chúng tôi xử lý dữ liệu như hành vi duyệt web hoặc ID duy nhất trên trang web này. Việc không đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý có thể ảnh hưởng tiêu cực đến một số tính năng và chức năng nhất định.
Chức năng
Always active
Việc lưu trữ hoặc truy cập kỹ thuật là hoàn toàn cần thiết cho mục đích hợp pháp là cho phép sử dụng một dịch vụ cụ thể do người đăng ký hoặc người dùng yêu cầu rõ ràng hoặc cho mục đích duy nhất là thực hiện truyền tải thông tin qua mạng truyền thông điện tử.
Tùy chọn
Việc truy cập vào công nghệ là cần thiết để có được sự hợp pháp cuối cùng về sở thích của người sử dụng mà không cần phải xin phép bởi người sử dụng.
Thống kê
Lưu trữ hoặc truy cập kỹ thuật chỉ được sử dụng cho mục đích thống kê.Lưu trữ kỹ thuật hoặc quyền truy cập được sử dụng riêng cho mục đích thống kê ẩn danh. Nếu không có yêu cầu, sự tuân thủ tự nguyện của Nhà cung cấp dịch vụ Internet của bạn hoặc hồ sơ bổ sung từ bên thứ ba, thông tin được lưu trữ hoặc truy xuất chỉ cho mục đích này không thể được sử dụng để nhận dạng bạn.
Tiếp thị
Lưu trữ hoặc truy cập kỹ thuật là cần thiết để tạo hồ sơ người dùng nhằm gửi quảng cáo hoặc theo dõi người dùng trên một trang web hoặc nhiều trang web cho mục đích tiếp thị tương tự.
To provide the best experiences, we use technologies like cookies to store and/or access device information. Consenting to these technologies will allow us to process data such as browsing behavior or unique IDs on this site. Not consenting or withdrawing consent, may adversely affect certain features and functions.
Chức năng
Always active
Việc lưu trữ hoặc truy cập kỹ thuật là hoàn toàn cần thiết cho mục đích hợp pháp là cho phép sử dụng một dịch vụ cụ thể do người đăng ký hoặc người dùng yêu cầu rõ ràng hoặc cho mục đích duy nhất là thực hiện truyền tải thông tin qua mạng truyền thông điện tử.
Tùy chọn
Việc truy cập vào công nghệ là cần thiết để có được sự hợp pháp cuối cùng về sở thích của người sử dụng mà không cần phải xin phép bởi người sử dụng.
Thống kê
Lưu trữ hoặc truy cập kỹ thuật chỉ được sử dụng cho mục đích thống kê.Lưu trữ kỹ thuật hoặc quyền truy cập được sử dụng riêng cho mục đích thống kê ẩn danh. Nếu không có yêu cầu, sự tuân thủ tự nguyện của Nhà cung cấp dịch vụ Internet của bạn hoặc hồ sơ bổ sung từ bên thứ ba, thông tin được lưu trữ hoặc truy xuất chỉ cho mục đích này không thể được sử dụng để nhận dạng bạn.
Tiếp thị
Lưu trữ hoặc truy cập kỹ thuật là cần thiết để tạo hồ sơ người dùng nhằm gửi quảng cáo hoặc theo dõi người dùng trên một trang web hoặc nhiều trang web cho mục đích tiếp thị tương tự.
