ส่งออกไก่ไทยยังเป็น “เครื่องยนต์สำคัญ” อุตสาหกรรมอาหาร แม้เผชิญแรงกดดันตลาดโลก

อุตสาหกรรมไก่ไทยเดินหน้ารับมือความท้าทายตลาดโลก หลังการส่งออกเผชิญแรงกดดันจากเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ต้นทุนโลจิสติกส์ที่เพิ่มขึ้น และมาตรการทางการค้าของประเทศคู่ค้า ขณะที่ตลาดส่งออกสำคัญอย่างญี่ปุ่น จีน และบางประเทศในเอเชียยังมีความผันผวน อย่างไรก็ตาม ไทยยังมีจุดแข็งจากมาตรฐานการผลิต ความปลอดภัยด้านอาหาร และความสามารถในการผลิตไก่แปรรูปมูลค่าเพิ่ม ทำให้ตลาดต่างประเทศยังเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเติบโตของอุตสาหกรรมไก่ไทยในระยะต่อไป

ข้อมูลจากศูนย์วิจัยกสิกรไทยระบุว่า ในปี 2569 มูลค่าการส่งออก ไก่สด แช่เย็น และแช่แข็งของไทย อาจอยู่ที่ประมาณ 1,255 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลง 13% จากปีก่อน โดยในช่วง 5 เดือนแรกของปี 2569 มูลค่าการส่งออกกลุ่มดังกล่าวหดตัวประมาณ 20% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่ตลาดหลักอย่างญี่ปุ่นและจีนยังมีแนวโน้มหดตัว แต่ตลาดอย่างมาเลเซีย เกาหลีใต้ และฮ่องกงยังมีโอกาสขยายตัวได้

สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่า แม้ตลาดส่งออกไก่ไทยกำลังเผชิญแรงกดดัน แต่ โครงสร้างอุตสาหกรรมไก่ไทยยังมีศักยภาพในการแข่งขันในตลาดโลก โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ไก่แปรรูป ซึ่งไทยมีความเชี่ยวชาญและสามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพและความปลอดภัยของอาหาร

ไทยยังติดกลุ่มผู้ส่งออกไก่รายใหญ่ของโลก

ประเทศไทยถือเป็นหนึ่งในฐานการผลิตและส่งออกเนื้อไก่ที่สำคัญของโลก โดยเฉพาะตลาดไก่แปรรูปและผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม

ข้อมูลจาก Krungsri Research ระบุว่า ไทยเป็น ผู้ส่งออกผลิตภัณฑ์ไก่อันดับ 5 ของโลก โดยมีสัดส่วนประมาณ 3.9% ของการส่งออกผลิตภัณฑ์ไก่ทั่วโลก ขณะที่ตลาดโลกมีการส่งออกผลิตภัณฑ์ไก่ประมาณ 18.2 ล้านตัน

จุดแข็งสำคัญของไทยอยู่ที่ระบบการผลิตแบบครบวงจร ความสามารถด้านการแปรรูป และมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบการไทยสามารถเจาะตลาดที่มีข้อกำหนดด้านสุขอนามัยและมาตรฐานการนำเข้าสูง เช่น ญี่ปุ่น สหภาพยุโรป และสหราชอาณาจักร

โครงสร้างดังกล่าวยังช่วยให้ผู้ประกอบการไทยสามารถขยับจากการส่งออกเนื้อไก่พื้นฐานไปสู่ ผลิตภัณฑ์ไก่แปรรูปพร้อมรับประทาน ซึ่งมีมูลค่าเพิ่มและมีโอกาสสร้างอัตรากำไรได้ดีกว่าสินค้า Commodity

จีนยังเป็นโจทย์ใหญ่ หลังจำกัดโรงงานที่ได้รับอนุญาต

หนึ่งในปัจจัยกดดันสำคัญของอุตสาหกรรมไก่ไทยในปีนี้คือ ตลาดจีน หลังทางการจีนเพิ่มความเข้มงวดด้านมาตรฐานและการตรวจสอบโรงงานแปรรูปสัตว์ปีกจากไทย

รายงานล่าสุดระบุว่า จำนวนโรงงานแปรรูปไก่ไทยที่สามารถส่งออกไปจีนได้ลดลงอย่างมาก จากเดิม 22 แห่ง เหลือเพียง 5 แห่ง ส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องเร่งปรับตัวและกระจายตลาดเพื่อชดเชยผลกระทบจากตลาดจีน

ประเด็นนี้มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรม เนื่องจากจีนเป็นหนึ่งในตลาดปลายทางสำคัญของสินค้าไก่ไทย การจำกัดจำนวนโรงงานที่ได้รับอนุญาตจึงอาจส่งผลต่อทั้งปริมาณส่งออก รายได้ของผู้ประกอบการ และการบริหารกำลังการผลิตภายในประเทศ

ผู้ประกอบการจึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการยกระดับมาตรฐานโรงงาน ระบบตรวจสอบย้อนกลับ และการปฏิบัติตามข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า เพื่อเพิ่มโอกาสในการกลับเข้าสู่ตลาดหรือขยายฐานลูกค้าในประเทศอื่น

ความขัดแย้งตะวันออกกลางเพิ่มต้นทุนโลจิสติกส์

อีกปัจจัยที่สร้างแรงกดดันต่อผู้ส่งออกไก่ไทยคือ สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ซึ่งส่งผลต่อเส้นทางการขนส่งสินค้าและต้นทุนโลจิสติกส์

การขนส่งสินค้าไปยังยุโรปและสหราชอาณาจักรบางส่วนต้องใช้เส้นทางที่อ้อมมากขึ้น ทำให้ระยะเวลาขนส่งและค่าระวางเรือเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันราคาพลังงานและต้นทุนวัตถุดิบอาหารสัตว์ก็ได้รับผลกระทบตามไปด้วย

สำหรับธุรกิจไก่ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่มีห่วงโซ่อุปทานขนาดใหญ่ ตั้งแต่การผลิตอาหารสัตว์ การเลี้ยง การชำแหละ การแปรรูป ไปจนถึงการขนส่ง การเพิ่มขึ้นของต้นทุนเพียงบางส่วนจึงสามารถส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรของผู้ประกอบการได้

โดยเฉพาะสินค้าส่งออกที่มีการแข่งขันด้านราคาสูง ผู้ประกอบการไม่สามารถผลักภาระต้นทุนทั้งหมดไปยังผู้ซื้อได้ทันที ทำให้การบริหารต้นทุนและการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตมีความสำคัญมากขึ้น

 EU–UK ยังเป็นตลาดยุทธศาสตร์ของไก่ไทย

แม้ตลาดโลกจะเผชิญแรงกดดัน แต่ สหภาพยุโรปและสหราชอาณาจักรยังเป็นตลาดยุทธศาสตร์ที่สำคัญของไก่ไทย โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ไก่แปรรูป

ข้อมูลแนวโน้มตลาดระบุว่า การนำเข้าเนื้อไก่ของสหภาพยุโรปในปี 2569 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นประมาณ 1% หลังจากเพิ่มขึ้น 5.4% ในปี 2568 โดยความต้องการจากกลุ่มโรงแรม ร้านอาหาร และธุรกิจจัดเลี้ยงยังเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ ขณะที่ไทยและจีนมีแนวโน้มเพิ่มส่วนแบ่งในตลาดดังกล่าว

สำหรับไทย จุดแข็งไม่ได้อยู่เพียงเรื่องปริมาณการผลิต แต่ยังอยู่ที่ ความสามารถในการผลิตสินค้าตามข้อกำหนดเฉพาะของตลาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคในประเทศพัฒนาแล้ว

ดังนั้น หากผู้ประกอบการไทยสามารถรักษามาตรฐานการผลิตและควบคุมต้นทุนได้ ตลาดยุโรปและอังกฤษยังมีโอกาสเป็นตลาดสำคัญในการสร้างรายได้จากการส่งออกในระยะกลางและระยะยาว

 กระจายตลาด ลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดหลัก

ท่ามกลางความไม่แน่นอนของตลาดจีนและญี่ปุ่น การ Diversification หรือการกระจายตลาดส่งออก กลายเป็นกลยุทธ์สำคัญของอุตสาหกรรมไก่ไทย

ตลาดเอเชียอย่างมาเลเซีย เกาหลีใต้ และฮ่องกงเป็นกลุ่มตลาดที่ยังมีศักยภาพในการเติบโต ขณะที่ตลาดยุโรปและอังกฤษยังมีความต้องการสินค้าไก่แปรรูปคุณภาพสูง

การกระจายตลาดไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่ยังเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการสามารถเลือกตลาดที่มี ราคาขายและอัตรากำไรเหมาะสมกับต้นทุนการผลิต ได้มากขึ้น

แนวโน้มดังกล่าวมีความสำคัญโดยเฉพาะในช่วงที่ตลาดโลกมีความผันผวนจากนโยบายการค้า ค่าเงิน ภาวะเศรษฐกิจ และสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์

ผู้ประกอบการเร่งเพิ่มมูลค่า แทนแข่งขันด้วยราคา

อีกแนวทางสำคัญของอุตสาหกรรมคือการเพิ่มสัดส่วน ผลิตภัณฑ์แปรรูปและสินค้ามูลค่าเพิ่ม แทนการพึ่งพาการส่งออกไก่สดหรือแช่แข็งเพียงอย่างเดียว

การผลิตสินค้า Ready-to-Cook และ Ready-to-Eat รวมถึงผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาสูตรเฉพาะสำหรับแต่ละตลาด สามารถช่วยให้ผู้ประกอบการสร้างความแตกต่างและลดการแข่งขันด้านราคา

กลยุทธ์นี้สอดคล้องกับโครงสร้างอุตสาหกรรมของไทยที่มีความได้เปรียบด้านการแปรรูปอาหาร และยังช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถบริหาร Margin ได้ดีกว่าการแข่งขันในตลาด Commodity เพียงอย่างเดียว

สำหรับบริษัทจดทะเบียนที่มีธุรกิจไก่เป็นส่วนสำคัญ เช่น CPF, BTG, TFG และ GFPT ทิศทางของราคาสินค้าไก่ ต้นทุนอาหารสัตว์ ปริมาณส่งออก และคำสั่งซื้อจากต่างประเทศจึงเป็นปัจจัยที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

 ครึ่งปีหลังยังมีทั้ง “ความเสี่ยงและโอกาส”

ภาพรวมอุตสาหกรรมไก่ไทยในช่วงที่เหลือของปี 2569 จึงเป็นสถานการณ์ที่มีทั้งปัจจัยบวกและปัจจัยลบ

ด้านความเสี่ยงยังต้องจับตา มาตรการนำเข้าของจีน ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ต้นทุนขนส่ง ราคาพลังงาน ค่าเงิน และการแข่งขันจากผู้ส่งออกไก่รายใหญ่ เช่น บราซิล สหรัฐฯ และโปแลนด์

ขณะเดียวกัน โอกาสสำคัญมาจากความต้องการบริโภคเนื้อไก่ในตลาดโลก การขยายตัวของอาหารพร้อมรับประทาน การเติบโตของตลาดเอเชีย และความต้องการผลิตภัณฑ์แปรรูปในยุโรปและอังกฤษ

ที่สำคัญ ไทยยังมีฐานการผลิตที่แข็งแกร่งและมีประสบการณ์ในการส่งออกไปยังตลาดที่มีมาตรฐานสูง ซึ่งถือเป็นข้อได้เปรียบที่สามารถนำมาต่อยอดเพื่อเพิ่มส่วนแบ่งตลาดได้

 “ส่งออกไก่” ยังเป็นเครื่องยนต์สำคัญของอุตสาหกรรมไทย

แม้ตัวเลขการส่งออกไก่สด แช่เย็น และแช่แข็งของไทยในปี 2569 มีแนวโน้มชะลอตัว แต่ไม่ได้หมายความว่าอุตสาหกรรมไก่ไทยกำลังสูญเสียความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

ในทางกลับกัน สถานการณ์ปัจจุบันกำลังเร่งให้ผู้ประกอบการปรับโครงสร้างธุรกิจ จากการพึ่งพาตลาดหลักและสินค้าพื้นฐาน ไปสู่ การกระจายตลาด เพิ่มสินค้ามูลค่าเพิ่ม ยกระดับมาตรฐาน และบริหารต้นทุนตลอดห่วงโซ่อุปทาน

หากไทยสามารถรักษามาตรฐานการผลิตและขยายตลาดใหม่ได้อย่างต่อเนื่อง “ไก่ไทย” ยังมีโอกาสรักษาบทบาทสำคัญในตลาดโลก และเป็นหนึ่งในสินค้าศักยภาพที่ช่วยสร้างรายได้จากการส่งออกและขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอาหารไทยในระยะยาว