ปศุสัตว์ถกนำเข้า PS ไก่ไข่ Cage-Free 1 หมื่นตัว ห่วงผลผลิตทะลุความต้องการ กระทบเสถียรภาพตลาดไข่

กรมปศุสัตว์พิจารณาคำขอ “เคจฟรีฟาร์ม” นำเข้าพ่อแม่พันธุ์ไก่ไข่ (PS) 10,000 ตัว เพื่อผลิตไข่จากระบบ Cage-Free ที่ประชุมห่วงแผนการตลาดยังไม่ชัด ขณะที่ตลาดไข่ Cage-Free ยังมีขนาดเล็กและผันผวน หวั่นผลผลิตส่วนเกินไหลเข้าสู่ตลาดไข่ทั่วไป กระทบสมดุลอุปทานและราคา

กรมปศุสัตว์อยู่ระหว่างพิจารณาคำขอของ บริษัท เคจฟรีฟาร์ม จำกัด ในการนำเข้าพ่อแม่พันธุ์ไก่ไข่ หรือ Parent Stock (PS) จำนวน 10,000 ตัว เพื่อใช้ผลิตไก่ไข่สำหรับระบบการเลี้ยงแบบ Cage-Free ซึ่งเป็นรูปแบบการผลิตที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นจากผู้บริโภคและภาคธุรกิจอาหาร อย่างไรก็ตาม ที่ประชุมพิจารณาคำขอได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับความชัดเจนของแผนการตลาด รวมถึงศักยภาพของตลาดในการรองรับผลผลิตที่จะเพิ่มขึ้น

ประเด็นสำคัญคือ หากมีการนำเข้า PS จำนวน 10,000 ตัว คาดว่าจะสามารถผลิตลูกไก่ไข่ได้ประมาณ 1 ล้านตัว และเมื่อไก่เข้าสู่ระยะให้ผลผลิต อาจมีไข่เข้าสู่ระบบประมาณ 600,000–800,000 ฟองต่อวัน ซึ่งถือเป็นปริมาณที่มีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับตลาดไข่ Cage-Free ในปัจจุบัน

ที่ประชุมจึงมีข้อกังวลว่า หากตลาด Cage-Free ยังไม่สามารถรองรับผลผลิตได้ทั้งหมด ไข่ส่วนเกินอาจถูกนำกลับเข้าสู่ตลาดไข่ไก่ทั่วไป ซึ่งจะทำให้ปริมาณไข่ในระบบเพิ่มขึ้น และอาจส่งผลต่อ สมดุลอุปสงค์–อุปทาน รวมถึงเสถียรภาพราคาขายไข่ไก่โดยรวม

ห่วงตลาดยังเล็กและผันผวน

แม้แนวโน้มการบริโภคผลิตภัณฑ์จากระบบ Cage-Free จะได้รับความสนใจมากขึ้น โดยเฉพาะจากกลุ่มธุรกิจร้านอาหาร โรงแรม ผู้ผลิตอาหาร และบริษัทที่มีนโยบายด้านความยั่งยืน แต่ตลาดดังกล่าวยังมีขนาดค่อนข้างจำกัดเมื่อเทียบกับตลาดไข่ไก่โดยรวม และความต้องการซื้ออาจมีความผันผวน

ดังนั้น การเพิ่มกำลังการผลิตในระดับสูงโดยที่ยังไม่มีแผนรองรับตลาดที่ชัดเจน อาจสร้างความเสี่ยงต่อระบบตลาด โดยเฉพาะในช่วงที่ผลผลิตไข่ไก่โดยรวมอยู่ในระดับสูง

ที่ประชุมจึงให้ความสำคัญกับการประเมิน แผนการตลาด ปริมาณความต้องการซื้อที่ชัดเจน และช่องทางจำหน่าย ก่อนพิจารณาการเพิ่มปริมาณพ่อแม่พันธุ์เข้าสู่ระบบ เพื่อให้การผลิตสอดคล้องกับความต้องการของตลาด

เสนอใช้พันธุ์ในประเทศ ลดความจำเป็นนำเข้า

นอกจากการพิจารณาแผนการตลาดแล้ว ที่ประชุมยังเสนอแนวทางให้บริษัทพิจารณา จัดซื้อพันธุ์สัตว์จากผู้ประกอบการภายในประเทศ แทนการนำเข้าเพิ่มเติม เพื่อสนับสนุนการใช้ทรัพยากรและศักยภาพการผลิตภายในประเทศ

อีกแนวทางหนึ่งคือการพิจารณา ยืดอายุการให้ผลผลิตของพ่อแม่พันธุ์ไก่ไข่จากเดิมประมาณ 72 สัปดาห์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พ่อแม่พันธุ์และลดความจำเป็นในการนำเข้าเพิ่มเติม

ที่ประชุมยังเสนอให้พิจารณาใช้ ไก่ไข่สายพันธุ์ทางการค้าที่ผลิตในประเทศ มาปรับใช้กับระบบการเลี้ยงแบบ Cage-Free ซึ่งอาจเป็นอีกทางเลือกในการขยายการผลิตไข่ Cage-Free โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มการนำเข้าพ่อแม่พันธุ์จากต่างประเทศ

หวั่นเกิดคำขอนำเข้าตาม กระทบการบริหารอุปทานทั้งระบบ

อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณาคือ หากมีการอนุญาตให้นำเข้า PS เพิ่มเติมในกรณีนี้ อาจกลายเป็นแนวทางให้ผู้ประกอบการรายอื่นยื่นคำขอนำเข้าพ่อแม่พันธุ์ในลักษณะเดียวกัน ส่งผลให้ปริมาณการผลิตไก่ไข่ในอนาคตเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

กรมปศุสัตว์จึงต้องพิจารณาผลกระทบในภาพรวม ไม่เฉพาะความต้องการของผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่ง แต่ต้องคำนึงถึง การบริหารจัดการอุปทานไข่ไก่ทั้งระบบ และเสถียรภาพราคาที่เกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคได้รับผลกระทบร่วมกัน

การพิจารณาครั้งนี้จึงสะท้อนความท้าทายของการขยายตลาดไข่ Cage-Free ในประเทศไทย ซึ่งแม้จะเป็นตลาดที่มีศักยภาพและสอดคล้องกับแนวโน้มการบริโภคอย่างยั่งยืน แต่การเพิ่มกำลังการผลิตจำเป็นต้องเดินควบคู่กับการสร้างตลาดและมีคำสั่งซื้อที่เพียงพอ เพื่อป้องกันไม่ให้ผลผลิต Cage-Free ส่วนเกินไหลกลับเข้าสู่ตลาดไข่ทั่วไป และสร้างแรงกดดันต่อราคาตลาดในระยะต่อไป